روزنامه هفت صبح| رویترز در یک خبر اعلام کرده که بایننس 8 میلیارد دلار از سال 2018 تاکنون به ایران خدمات رمزارزی داده. در این خبر از رویترز تکرار نام یک صرافی ایرانی به نام نوبیتکس، به بهانههای مختلف به چشم میخورد. از لینک دادن به صرافی تا آموزش دورزدن تحریم در وبلاگ نوبیتکس.
شبکه ایران اینترنشنال هم در گزارشی این خبر را داغ کرد. گزارشگر این شبکه با لحنی غلیظ اعداد این بازار را که در برابر بازار جهانی این حوزه بسیار ناچیز است را برشمرده و از کاربران ایرانی به طرف ایرانی یاد کرده است. در بخش خبری دیگری خبرنگار به همراه یک مهمان دیگر دوباره به این خبر پرداخته است و تلاش کرده بگوید کسبوکارهای ایرانی در حال دور زدن تحریمهای آمریکا با کمک رمزارزها و کسبوکارهای رمزارزی هستند!
برای نمونه در بخشی از این برنامه مجری در پرسشی میگوید: نفوذ رمزارز چقدر در ایران گسترده است؟ کارشناس هم در پاسخ به این مطلب اشاره میکند که استفاده از رمزارز در حاکمیت عمر کوتاهی دارد ولی سالهاست در بین کاربران ایرانی به عنوان دارایی برای ذخیره ارزش بسیار مورد استفاده بوده و هست… نکته جالبتوجه اینکه برخلاف رویکرد رسانه و گزارشگر، کارشناس برنامه به درستی اشاره میکند که آمریکا با این محدودیتها درواقع به مردم و کاربران ایرانی فشار میآورد. جملهای که به مذاق مجری خوش نمیآید و با کلافگی ساعتش را نگاه میکند و سریعا با کارشناس خداحافظی میکند.
اما با این تاکید و تکرار این خبر در مقاطع مختلف و در کانالهای توزیعی گوناگون چیزی که بیشتر از همه به چشم میآید، نام صرافی نوبیتکس است نه مسئله تحریم و مبالغی که از 2018 تاکنون جابهجا شده است. پرسش مهم این است که با این سناریوی عجلهای قرار است چه بسامدی در ذهن مخاطب ایرانی شکل بگیرد؟ و اینکه با توجه به اوضاع اخیر در جامعه داغکردن چنین خبری که مستقیما کاربر فضای کریپتویی را هدف قرار داده چه نتایجی برای چه کسانی خواهد داشت.
پرسشهای دیگری هم وجود دارد که آیا نوبیتکس تنها صرافی ایرانی است که با بایننس تبادل داشته؟ آیا این عدد ۸ میلیارد دلاری نشانگر کل بازار رمزارزی ایران و تبادلات آن است یا اینکه تنها بخشی از آن است؟ همه میدانند ۸ میلیارد دلار برای بازارهای مالی ازجمله این بازار که در یک بازه قیمت یک بیتکوین آن به نزدیک هفتاد هزار دلار رسیده، آن هم از سال2018 تاکنون عدد بزرگی نیست. اما این غلوها و اصرار بر مثلا روکردن دست صرافیهای ایرانی ناشی از چیست.
التهاب فضای کریپتویی در ایران به نفع کیست؟
پاسخ به این سوالات در این سوگیریهای عجیب چندان ساده نیست. چیزی که اهمیت دارد این است که با دمیدن تلویزیون ایراناینترنشنال بر آتش تحریم، تنها کاربران ایرانی هستند بیشتر از هر کسی تحت فشار قرار میگیرند. اینکه چرا فقط یک صرافی خاص مورد هدف قرار میگیرد هم جای سوال است.
صرافیهای مطرح ایرانی در طی این سالها همصدا خواستار رگولاتوری و فعالیت زیرنظر قانون بودهاند و تمام تلاششان را در ایجاد اعتماد کاربران به کار بستهاند. رقابت سنگین صرافیها با هم هرگز باعث نشده که خواسته صنفی آنها مبنی بر قانونگذاری فضای رمزارزی تحتالشعاع قرار گیرد. چنین همسویی و مشارکتهایی در کل به نفع کاربران ایران بوده و صرافیهای داخلی ریسک نگهداری و خرید و فروش رمزارز با تحریمهای پیدرپی آمریکا بر روی پلتفرمهای مختلف را به حداقل رساندهاند.
برکسی پوشیده نیست که تراکنشهای بزرگ نه فقط برای ایران که برای کل اکوسیستم رمزارزی قابل رهگیری و قابل مشاهده است. کیفپولها و سوابق آنها هم بسیار ساده در دسترس است و اساسا خاصیت بازارهای رمزارزی شفافیت آن است. اینکه در خبر رویترز و ایراناینترنشنال به این نکته پرداخته نمیشود هم نشان میدهد کل این تراکنشها مربوط به کاربران خرد است و اگر حتی یک تراکنش بزرگ در بین آنها دیده میشد سیبل قرار میگرفت.
حالا با تشنج این فضا و هدفگیری کسبوکارهای فعال در حوزه رمزارز آسیب مهم و اصلی به کاربران خواهد رسید و سناریوی ایجاد نارضایتی از سوی کارگردانان این بازی کل فضای رمزارز را تهدید میکند که در نهایت به کوتاه کردن دست کاربران ایرانی از بازار رمزارزی است.
پاسخ نوبیتکس به یک گزارش
صرافی نوبیتکس یکی از شناختهشدهترین کسبوکارهای رمزارزی در پاسخ به شبهات گزارش رویترز و حاشیههای آن در بیانیهای گفته است: گزارش خبرگزاری رویترز به دادههای موسسهای استناد کرده که یک کسبوکار فعال در حوزه تجزیه و تحلیل بلاکچین و خدمات مربوط به ردیابی رمزارزها است. اما گزارشهای این موسسه با دید تجاری و بازاریابی، با هدف همکاری با دولتها و سازمانهای اقتصادی تهیه میشود و دادههای نسخههای اخیر این مؤسسه با تناقضات جدی همراه است.
در بخش دیگری از این بیانیه آمده: ««چِین آنالسیس» در گزارشهای قبلی خود به عمد یا سهو، اقدام به تحریف اعداد و ارقام کرده است که یک نمونه از تناقضهای آماری گزارشهای این شرکت، بخشی از اطلاعات گزارش سال 2021 chainanalysis است که در آن آماری از سهم روزانه انتقال بیتکوین از استخرهای ماینینگ به تمامی بسترهای ایرانی (به طور میانگین روزانه 343 هزار دلار) ارائه شده است. حال آن که عملا به رقمی در حدود 125میلیون دلار سالانه برای تمامی بسترهای ایرانی خواهیم رسید.
این داده حتی در همین سطح محدود با داده دیگر گزارش همین سال، یعنی اعلام سهم 195میلیون دلاری نوبیتکس در انتقال بیتکوین به بایننس، تناقض جدی دارد.» اما مهمترین نقد به گزارش رویترز به عددی است که به هیچوجه توضیح داده نشده است. نوبیتکس درباره این بخش از گزارش رویترز گفته است: « از نظر نوبیتکس دادههای منتشر شده گزارش اخیر شرکت chainanalysis نیز دارای اشکالات فنی متعددی است و به اعتبار آن خدشه جدی وارد است.
در گزارش رویترز هم که با استناد به آمار chainanalysis منتشر شده، تراکنش مالی 8 میلیارد دلاری ایرانیان در صرافی بایننس برجسته شده است. اشاره به این آمار و ارقام از این حیث گمراهکننده است که ممکن است این برداشت ایجاد شود که این رقم به صورت یکسویه از نوبیتکس به بایننس منتقل شده است. در صورتی که عدد مورد ادعا، مجموع تراکنشهای انجام شده توسط کاربران ایرانی با بایننس از سال 2018 را نشان میدهد.
در حالی که یک کاربر ممکن است یک مقدار مشخص دارایی را بارها بین پلتفرم داخلی و خارجی و کیف پول به منظور ترید جابهجا کرده باشد. غالب این جابهجایی به ویژه در بین افرادی است که از اختلاف قیمت بازارها کسب درآمد میکنند. در گزارش رویترز جمع تمام این تراکنشها بدون اشاره به اینکه این مبالغ بارها در گردش بوده، بهعنوان حجم معاملات، معرفی شده است.
تاکید بر این حجم تبادل مالی، بدون اشاره به تعداد گردش مبادلات و مبلغ خالص خروجی یا ورودی، به نوعی تحریف واقعیت است که در راستای اهداف خاص انجام شده.»نوبتکس در پایان تاکید کرده برخلاف ادعای رویترز، همواره به کاربران خود توصیه کرده که از پلتفرمهای خارجی برای معامله رمزارز و ترید استفاده نکنند.
