طبق گزارشهای اخیر عصبشناسان، روند صعودی هوش جهانی که به «اثر فلین» معروف بود، متوقف شده و در برخی جوامع به سمت نزولی تغییر جهت داده است. دکتر جرد هوروات، دانشمند علوم اعصاب، معتقد است نسل فعلی در تمامی سنجشهای شناختی از جمله سواد، حافظه و بازه تمرکز، ضعیفتر از والدین خود عمل میکند. اگرچه ریشه این بحران در اعتیاد به گوشیهای هوشمند است، اما ظهور هوش مصنوعی به عنوان یک «ماشین برونسپاری فکر»، این روند را تسریع کرده است.
تحقیقات دانشگاهی بر روی دانشجویانی که از مدلهای زبانی (LLM) برای مقالهنویسی استفاده میکنند، نشان میدهد فعالیت الکتریکی مغز این افراد در حین انجام تکلیف بیش از ۵۰ درصد کاهش مییابد. این مطالعه تأکید میکند که متون تولید شده توسط AI، اگرچه از نظر دستوری صحیح هستند، اما فاقد خلاقیت و عمق تحلیلی بوده و به اصطلاح «بیروح» ارزیابی میشوند.
نکته جنجالی این گزارش، افشای سیاستهای شرکتهای هوش مصنوعی است. گفته میشود OpenAI سالها پیش فناوری تشخیص محتوای AI را با دقت ۹۹.۹ درصد توسعه داده، اما از عرضه عمومی آن خودداری کرده است. هدف از این اقدام، جلوگیری از کاهش انگیزه کاربران برای استفاده از ابزارهای این شرکت عنوان شده است؛ سیاستی که به قیمت افت کیفیت آموزشی در مدارس تمام شده است.
کارشناسان اقتصادی و آموزشی هشدار میدهند که برخلاف شعار «هوش مصنوعی برای همه»، شکاف طبقاتی در حال عمیقتر شدن است. در حالی که مدارس خصوصی استفاده از این ابزار را محدود یا هدفمند کردهاند، دانشآموزان مناطق محروم به شدت به AI وابسته شدهاند. در نهایت، موفقیت در آینده نه در گرو «استفاده از AI»، بلکه در مهارتهایی خواهد بود که AI قادر به انجام آنها نیست: تفکر انتقادی اصیل و حل مسائل پیچیده بدون کمک ماشین.
