هفت صبح| جنگ پرهزینه آمریکا و اسرائیل علیه ایران، حالا فراتر از میدان نبرد، به یکی از بزرگترین دغدغههای راهبردی پنتاگون تبدیل شده است. در حالی که مقامهای دولت دونالد ترامپ همچنان از «آمادگی کامل» ارتش آمریکا سخن میگویند، گزارشهای تازه اندیشکدههای نظامی و رسانههای آمریکایی تصویری متفاوت ارائه میکنند: زرادخانه موشکی ایالات متحده پس از هفتهها درگیری فرسایشی، بهشدت آسیب دیده و بازسازی آن ممکن است تا اوایل دهه آینده طول بکشد. گزارش جدید «مرکز مطالعات راهبردی و بینالمللی» آمریکا هشدار میدهد واشنگتن برای بازگرداندن ذخایر برخی از مهمترین موشکها و سامانههای دفاعی خود به سطح پیش از جنگ، حداقل سه تا پنج سال زمان نیاز دارد؛ موضوعی که نگرانیها درباره آمادگی آمریکا برای رویارویی احتمالی با چین در غرب اقیانوس آرام را تشدید کرده است.
موشکهایی که در جنگ ایران مصرف شدند
در جریان ۴۰ روز جنگ مستقیم و مشترک آمریکا و اسرائیل علیه ایران، ارتش آمریکا حجم بیسابقهای از موشکها و رهگیرهای پیشرفته خود را مصرف کرد. براساس این گزارش، بیش از هزار موشک کروز «تاماهاوک» علیه اهداف مختلف در ایران شلیک شد؛ موشکهایی که از اصلیترین ابزارهای حملات دوربرد نیروی دریایی آمریکا محسوب میشوند و برای هدف قراردادن تأسیسات حیاتی، پدافندها و مراکز فرماندهی به کار میروند.
کارشناسان «سیاسآیاس» تخمین زدهاند بازسازی کامل ذخایر تاماهاوک شاید تا پایان سال ۲۰۳۰ یا حتی اوایل ۲۰۳۱ زمان ببرد؛ چرا که آمریکا در سالهای گذشته تعداد محدودی از این موشکها را سفارش داده و ظرفیت تولید سالانه آن کمتر از ۲۰۰ فروند بوده است. این در حالی است که شرکت «ریتیون» اکنون وعده داده ظرفیت تولید را به بیش از هزار موشک در سال افزایش دهد و میلیاردها دلار برای توسعه کارخانههای خود در آلاباما و آریزونا سرمایهگذاری کرده است.
پاتریوت و تاد؛ سپرهایی که فرسوده شدند
اما بحران فقط به موشکهای تهاجمی محدود نمیشود. گزارش آمریکاییها نشان میدهد سامانههای دفاع موشکی «پاتریوت» و «تاد» نیز در جریان مقابله با حملات موشکی و پهپادی ایران بهشدت فرسوده شدهاند. طبق برآوردها، حدود ۲۹۰ موشک رهگیر سامانه «تاد» و بیش از هزار موشک «پاتریوت» برای دفاع از اسرائیل، پایگاههای آمریکا و تأسیسات متحدان منطقهای مصرف شده است. «سیاسآیاس» میگوید بازسازی ذخایر سامانه «تاد» به احتمال فراوان تا پایان ۲۰۲۹ و تکمیل ذخایر پاتریوت تا اواسط همان سال زمان خواهد برد. این مسئله برای واشنگتن به یک معضل چندوجهی تبدیل شده؛ زیرا آمریکا همزمان باید از ذخایر خود حفاظت کند، به اوکراین در برابر حملات روسیه کمک برساند و نیازهای ۱۷ کشور دیگر استفادهکننده از سامانه پاتریوت را نیز تأمین کند.
اعتراف غیرمستقیم پنتاگون به بحران
اگرچه دونالد ترامپ و وزیر دفاعش، پیت هگست، همچنان تأکید میکنند آمریکا توان جنگ در هر نقطهای از جهان را دارد، اما لحن مقامهای نظامی در هفتههای اخیر تغییر کرده است. پنتاگون اعلام کرده بودجه دفاعی آمریکا در سال ۲۰۲۷ به رقم بیسابقه ۱.۵ تریلیون دلار خواهد رسید؛ رقمی که بخش بزرگی از آن صرف افزایش تولید مهمات و موشکهای پیشرفته خواهد شد. پیت هگست ماه گذشته در جلسه سنا گفت دولت ترامپ از صنایع دفاعی خواسته ظرفیت تولید خود را دو تا سه برابر کنند. با این حال، کارشناسان میگویند مشکل اصلی دیگر پول نیست، بلکه «زمان» است. در گزارش «سیاسآیاس» آمده: «گسترش ظرفیت تولید این سامانههای پیچیده به سالها زمان نیاز دارد و آمریکا وارد یک پنجره آسیبپذیری شده است.»
ریشه بحران؛ اشتباهات پس از جنگ سرد
مارک کانسیان، افسر بازنشسته تفنگداران دریایی آمریکا و یکی از نویسندگان این گزارش، میگوید ریشه اصلی بحران به پایان جنگ سرد بازمیگردد. پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی، واشنگتن تصور میکرد جنگهای آینده کوتاه، محدود و منطقهای خواهند بود؛ بنابراین پنتاگون سفارش تعداد محدودی از موشکهای پیشرفته را ثبت کرد و صنایع دفاعی نیز خطوط تولید کوچکی ایجاد کردند. اما جنگ اوکراین و سپس جنگ ایران نشان داد درگیریهای مدرن میتوانند طولانی، فرسایشی و مبتنی بر مصرف انبوه موشک و مهمات باشند. کانسیان میگوید: «تفکر نظامی آمریکا تغییر کرده، اما ساختن ذخایر عظیم تسلیحاتی زمان میبرد.
جنگ ایران؛ نبردی فرسایشی برای آمریکا
تحلیلگران معتقدند ایران در این جنگ توانست آمریکا و اسرائیل را وارد یک نبرد استهلاکی پرهزینه کند. حجم بالای موشکها و پهپادهای ایرانی، سامانههای فوقگرانقیمت دفاعی غرب را مجبور به شلیک مداوم رهگیرهای چندمیلیون دلاری کرد؛ وضعیتی که هزینه جنگ را برای واشنگتن بهشدت افزایش داد. رسانههای آمریکایی حتی فاش کردهاند آمریکا در برخی مقاطع، بیش از خود اسرائیل از موشکهای رهگیر استفاده کرده است. به گفته برخی کارشناسان، این جنگ نشان داد حتی قدرتمندترین ارتش جهان نیز در برابر جنگهای فرسایشی طولانیمدت، با محدودیتهای صنعتی و لجستیکی جدی روبهروست.
نگرانی بزرگتر؛ چین و تایوان
همزمان با کاهش ذخایر موشکی آمریکا، نگرانیها درباره احتمال درگیری با چین نیز افزایش یافته است. چین بارها تأکید کرده مسئله تایوان را بخشی از منافع حیاتی خود میداند و شی جینپینگ هشدار داده اگر واشنگتن در قبال تایوان «اشتباه محاسباتی» انجام دهد، دو قدرت ممکن است وارد رویارویی مستقیم شوند
