روزنامه هفت صبح، سارا غضنفری| اواسط شهریورماه بود که در حاشیه یک برنامه خبری، علیآبادی وزیر صمت گفت: «سامانه یکپارچه متعلق به ما (وزارت صمت) نیست و متعلق به شورای رقابت است؛ درباره ثبتنام جدید هم اطلاعی ندارم، باید از شورای رقابت بپرسید.» در واقع به صورت تلویحی وزیر صمت، سامانه یکپارچه فروش خودرو را که یادگار وزیر قبلی(فاطمی امین) بود؛ گردن نگرفت.
حالا از معاون او یعنی منوچهر منطقی، روز پنجشنبه مصاحبه تصویری در گفتوگو با صدا و سیما منتشر شد که میگفت:« با توجه به افزایش عرضه خودروها و آغاز واردات، بازار خودرو به یک تعادلی میرسد و دیگر نیاز نیست تا فروش خودرو به روش قبل اجرا شود. روش عرضه به صورت فروش مستقیم و از کارخانه خواهد بود به طوری که خودروسازها تولیدات خودرو را در سامانه اظهار کنند اما فروش مستقیم باشد.»
البته که او حرفی به طور مستقیم از جمع شدن سامانه و اینکه عرضه جدید خودرو از 8 مهرماه شروع میشود و روش عرضه به صورت فروش مستقیم و از کارخانه است و در سامانه ثبت خواهد شد؛ نزد. ولی همین حرف باعث شد تا شبانه تمام رسانهها تیتر بزنند:« سامانه فروش یکپارچه خودرو جمع شد و مرحله سوم هم برگزار نمیشود.»
این ماجرا یک وضعیت عصبی بین متقاضیان قبلی این سامانه که در مراحل اول و دوم خودرو ثبت نام کرده و به اسمشان درآمده بود، ایجاد کرد و سردرگم در فضای مجازی میپرسیدند چه بلایی پس بر سر خودروهای ثبتنامی آنها که وعده تحویل در زمستان و بهار سال بعد داده شده خواهد آمد.
بلافاصله ظهر جمعه منوچهر منطقی، معاون وزیر تکذیبیه صادر کرد و گفت از حرفهایم اشتباه برداشت شده است! این اولین بار نیست که گفتههای منطقی در حوزه خودرو باعث ترس در بازار میشود. اگرچه که تکذیب لغو شدن سامانه فروش خودرو هم خبر چندان خوبی نبود! سامانهای که صد البته حفرههای اساسی دارد و نارضایتی متقاضیان را هم در پی داشته است.
زمان طولانی مدت تحویل خودروها چنان است که خریدار ترجیح میدهد به طور مثال یک ماشین ایران خودرو را با قیمتی بالاتر از کارخانه در بازار آزاد بخرد اما ماهها منتظر نماند بلکه خودروی او توسط سامانه تحویل داده شود آن هم به قیمت روزی که مشخص نیست قرار است چقدر باشد. ولی از طرفی قرار نیست هرروز تن و بدن متقاضیان خودرو با یک خبر که قرار است تکذیب شود بلرزد. حالا ماجرای تکذیبیه چه بود؟
از حرفهایم اشتباه برداشت شد
منوچهر منطقی، معاون صنایع حملونقل وزارت صمت در گفتوگو با ایسنا، ضمن تکذیب حذف سامانه یکپارچه، اظهار کرد:« از حرفهایم بد برداشت شده است.» او به طور مفصل دفاعیه کاملی از سامانه فروش یکپارچه خودرو در این گفتوگو داشته است که توضیحات آن ممکن است از حوصله خواننده خارج باشد اما به طور خلاصه شرح گفتههای منطقی درباره سامانه فروش یکپارچه این است:
« ایجاد شفافیت، تخصیص عادلانه و ارتقاء رضایت مصرفکننده، نظارت بر عرضه و تقاضا و همچنین تنظیم بازار از جمله دستاوردها و کارکردهای سامانه یکپارچه تخصیص خودرو است که با همکاری شورای رقابت، سازمان حمایت مصرفکنندگان و تولیدکنندگان، معاونت صنایع حملونقل وزارت صمت و شرکتهای صنایع خودروسازی حاصل شده است.»
کسی ولی از معاون وزیر نپرسید پس دلیل این که در یک گفتوگوی تصویری اعلام کرده است سامانه کمکم جمع میشود چیست؟ از یک سو، وزیر صمت حاضر به گردن گرفتن سامانه فروش خودرو نیست. از سمت دیگر معاون او در ابتدا از جمع شدن سامانه میگوید، بعد تکذیب میکند و حالا سوال اینجاست این همه تشتت آرا در یک وزارتخانه در اوضاع عجیب حوزه خودرو برای چیست؟
به ما کسی قانونی ابلاغ نکرده است
مهدی تقدسی، مدیر سامانه یکپارچه فروش خودرو درباره این ماجراهای اخیر و شایعه جمع شدن سامانه به «هفتصبح» میگوید:« آقای منطقی گفتند فروش در سامانه باقی باشد حتی اگر خودروسازان خودشان هم اقدام به فروش کنند باز باید در سامانه ثبت شود. ولی تا همین ساعت که من با شما صحبت میکنم درباره اینکه سامانه جمع شده کسی به من ابلاغیهای نداده است. حتی اگر قرار است خودروساز خودش شروع به فروش کرده و در سامانه ثبت کند باید سازوکارها و تمهیدات این ماجرا نیز چیده شود.»
در فرآیند فروش در سامانه، متقاضیان در سامانه ثبت نام کرده و صد میلیون تومان نیز از پولشان برای یک مدت در حساب بانکیشان بلوکه میشد. ولی حالا که خبر از فروش مستقیم خودروسازان داده شده باید سامانه هم در این باره بهروز شود. تقدسی میگوید:« شورای رقابت تعیین کننده این سازوکار است. هنوز سازوکاری تغییر نکرده و قانونی هم ابلاغ نشده که تغییرات در سامانه بهوجود آمده است. حتی درباره دور سوم فروش در سامانه نیز باید شورای رقابت نظر بدهد. کسی به ما نگفته از هشتم مهرماه فروش در سامانه تغییر میکند.»
شورای رقابت هم تکذیب کرد
همچنین سپهر دادجوی توکلی، مدیرکل روابط عمومی مرکز ملی رقابت به «هفتصبح» درباره جنجال بسته شدن سامانه فروش میگوید:« سامانه یکپارچه نوبت دهی، ناظر به مصوبه 543 شورای رقابت در حال کارکردن است. این همان سامانه قرعه کشی سابق است که تغییر و تحولاتی در آن انجام شد و در مصوبه شورای رقابت ارجاع شد. حتما برای کنترل عرضه و حذف دلالان بايد سامانهای داشته باشیم که خودرو آنجا عرضه شود.
این سامانه از نظر سیاست گذاری، تحت نظر شورای رقابت کار میکند و نحوه اجرا و هزینههایش هم با وزارت صمت است. حال باید گفت از خبر اعلامی معاون وزیر سوبرداشت شده است و تا مصوبه جدیدی در شورای رقابت نداشته باشیم اساسا هیچ تغییری در عرضه خودرو نخواهیم داشت. اشاره منطقی به آینده بوده که هدف گذاری شود بازار به حدی رقابتی شود که سامانه هم برای نوبت دهی حذف شود اما ثبت فروش توسط خودروساز در سامانه صورت میگیرد. فعلا سامانه فروش به روال سابق ادامه دارد.»
سامانه کارکردش را از دست داده است
علی خسروانی، کارشناس بازار خودرو نیز به هفتصبح میگوید:« سامانه فروش خودرو، کارکرد و ماهیتاش را از دست داده است. چند وقت قبل وزیر صمت گفت سامانه فروش به ما ربطی ندارد. البته شورای مسئولان رقابت و سامانه فروش هم گفتند خیر وزارت صمت سامانه را پیشنهاد داده ما هم قانونگذار و اجرا کننده سامانه هستیم پس شما هم در آن سهیم بودید و خواهید بود.واقعیت این است که سامانه یکپارچه فروش خودرو؛ دستپخت آقای فاطمی امین است.»
خسروانی در پاسخ به این سوال که او هم از طرفداران فروش در سامانه بود و حالا چه نظری دارد نیز میگوید:«ما میگوییم سامانه فروش مانند سامانه قرعهکشی سابق بود و قرعهکشی از هیچی هم بهتر بود. در واقع سامانه تحریک تقاضا میکند اما به هر صورت اتفاقی که رخ داده با توجه به تعادل عرضه و تقاضا و از سوی دیگر، عدم استقبال متقاضیان در دورههای فعلی که هرچقدر دوره فروش گذاشته میشود کسی تکمیل وجه نمیکند و حجم بالای انصرافی داریم در واقع سامانه فروش، کارکرد خود را از دست داده است. ولی باید بدانیم سامانه به هرحال جمع خواهد شد. موضوع اصلی این است سامانه در حال از دست دادن ماهیت اصلی خود است چون خودروها آرام آرام عرضهشان به اندازه تقاضا شده و واقعا کسی دیگر نیاز ندارد برای خرید به سامانه فروش مراجعه کند.»
