دریافت مالیات راهکاری است که برخی اقتصاددانان آن را جایگزین افزایش قیمت حاملهای انرژی میدانند و معتقدند از این طریق میتوان یارانههای نقدی را تامین کرد، بدون آنکه نیازی به افزایش قیمت حاملها و فشار بر واحدهای تولیدی باشد.
به گزارش اقتصادنیوز، از میان اقتصاددانان یکی محسن رنانی و دیگری جمشید پژویان در روزهای گذشته در سخنان خود موضوع مالیات ستانی را مطرح کردهاند.
محسن رنانی، استاد اقتصاد دانشگاه اصفهان گفته است: من لیست ٢٠شرکت را تهیه کردم و به دست دولت دادم و هنوز معتقدم اگر فقط همین ٢٠شرکت موظف به پرداخت مالیات شوند، بخش بزرگی از منابع مورد نیاز برای پرداخت یارانه نقدی فراهم خواهد شد و با این کار دیگر مجبور به افزایش قیمتها و به دنبال آن بالارفتن نرخ تورم و تحمیل شوک رکودی به بخش تولید نخواهیم بود.
رنانی تاکید کرده دولت میتواند تنها با گرفتن مالیات از تعدادی از شرکتها، منابع مورد نیاز برای یارانه این افراد را هم تامین کند. بهعنوان مثال تنها اگر مخابرات موظف به پرداخت مالیات شود یک ماه یارانه نقدی تامین خواهد شد اما متاسفانه به دلایلی که معلوم نیست تمایلی به این وجود ندارد.
وی معتقد است: امروز باید واقعیتها به مردم گفته شود، باید به آنها بگوییم که منابع مورد نیاز برای یارانه نقدی از چه محل، با چه دشواری و به بهای از دست رفتن چه فرصتهای اقتصادی تامین میشود. بهعبارت دیگر با بیان زیانهای یارانه نقدی باید بخشی از یارانهبگیران را از لیست مشمولان حذف کنیم. اما متاسفانه دولت در این حوزه گرفتار ترس و نگرانی است درحالیکه به جد معتقدم اگر مشکلات صادقانه با مردم درمیان گذاشته شود، دولت بیلانی از عملکرد اقتصادی در اختیارشان قرار دهد، مردم هم قطعا همراهی خواهند کرد.
پیشنهاد دریافت مالیات به جای افزایش قیمت سوخت را جمشید پژویان هم عنوان کرده است. وی در گفتوگو با اقتصادنیوز در خصوص راههای جبران کسری بودجه دولت در بخش هدفمندی یارانهها گفته بود: بسیاری از کشورهای دنیا با یک سیاست مالیاتستانی از بروز چنین مشکلی جلوگیری میکنند، اما مالیاتستانی سیاست جدی است که ما در اقتصاد ایران آن را فراموش کردهایم.
پژویان هم مانند رنانی بر دریافت مالیات تاکید کرده و گفته بود تنها راه تامین کسری بودجه دولت اصلاح نظام مالیاتی کشور و اخذ مالیات از ثروتمندان است. این استاد دانشگاه در توضیح پیشنهاد خود گفته است: مهمترین پایه مالیاتی که منبع درآمد و بسیاری از منابع درآمدی دولت است، مالیات بر مجموع درآمد یا مالیات بر اشخاص یا به طور حقیقیتر مالیات بر ثروتمندان است. در کشورهای پیشرفته اروپایی بیش از ۵۰درصد بودجه کشور از طریق مالیات تامین میشود و بهطور متوسط، در کشورها ۳۰درصد تامین بودجه دولت از طریق مالیاتهاست، اما در اقتصاد ایران تنها شش یا هفت درصد بودجه دولت به درآمدهای مالیاتی متکی است.
وی تاکید کرده اما در ایران تنها در حال حاضر همین حدود هفت درصد مالیات در ایران از طبقه متوسط ستانده میشود. اما به راحتی با اصلاح نظام مالیاتی در کشور میتوانیم به متوسط جهانی نزدیک شویم، دولت میتواند در حد ۲۰ تا ۲۵ درصد بودجه خود را از طریق مالیات و اصلاح نظام مالیاتی تامین کند.
بر این اساس آنچه این دو کارشناس اقتصادی بر آن تاکید دارند، دریافت مالیات است. حال رنانی بر دریافت مالیات از شرکتهای بزرگ تاکید کرده و پژویان بر دریافت مالیات از اشخاص یا به طور حقیقیتر مالیات بر ثروتمندان. راهکاری که احتمالا دولت میتواند بخشی از کسری بودجه خود را جبران کند.
البته امسال بالاخره بعد از سالها کاهش قیمت نفت سبب شد دولت به دلیل نگرانی از دست دادن درآمدهای نفتی خود، به سمت تدوین یک بودجه متکی بر مالیات تمایل پیدا کند. مرور آمارهای بودجه نشان میداد امسال بالاخره تکیه درآمدهای دولتی بیش از نفت بر بودجه است. همچنین به موجب قانون بودجه قرار شد نهادهایی مانند آستان قدس رضوی و شرکتهای آنها و قرارگاه خاتمالانبیاء امسال باید مالیات پرداخت کنند.
