روزنامه هفت صبح| در هفتهای که گذشت آمارهای هولناکی آمد از ضرر و زیان دوشرکت خودروسازی بزرگ کشور یعنی ایرانخودرو و سایپا. خلاصه ماجرا این بود که آمارها نشان میداد، قیمتگذاری دستوری خودروها و در عین حال افزایش هزینهها باعث زیان هنگفت خودروسازان شده و آمارهای بورس میگوید، ارزش سهامشان بهسرعت درحال سقوط است. ما هم در شماره پنجشنبه روزنامه هفت صبح به این موضوع پرداختیم و حتی نوشتیم خب اگر اینطور است، همان بهتر که اجازه افزایش قیمت به خودروسازان داده شود و درعوض کنترل دقیقتری روی کیفیت خودروهایی که عرضه میکنند، صورت بگیرد.
طی دوروز اخیر اما حرف و حدیثهایی درمورد صورتهای مالی سایپا پیش آمد که همه حساب و کتاب ما وارونه شد. قضیه اینجاست که ما نمیدانیم سهوا یا عمدا، اما اشتباهاتی در حسابهای این شرکت رخ داده که باعث شده این وسط ۲۵۲میلیارد تومان سود ناخالص سایپا لابهلای ارقام گم شود. نتیجه؟ این یعنی اوضاع خیلی خراب است و تبدیل شد به ابزاری برای اینکه سایپا روی افزایش قیمتهایش پافشاری کند. اگر موضوع تا اینجا کمی برایتان گیجکننده بود، حوصله کنید یکبار از اول با عدد و رقم ماجرا را جلو ببریم و بعد برسیم به جوابی که سایپا به پیگیری ما داد.
در گزارش قبلی که ما منتشر کردیم، قضیه اینطوری بود که سایپا در سال مالی ۹۶ به ازای هر سهم ۲۶۰ریال زیان داشته و در ششماه نخست امسال اوضاع به مراتب بدتر شده و زیان هر سهم رسیده به ۴۳۷ریال. در کل یعنی ۳۲۰درصد افزایش زیان؛ بهعبارت دیگر این غول خودروسازی کشور در نیمه اول امسال ۱۷۰۰میلیارد تومان ضرر کرده است. این اعداد و ارقام یک پیام بیشتر ندارد. اینکه اوضاع خیلی خراب است و هرچه سریعتر نهادهای قیمتگذاری دستوری مثل مرکزی ملی رقابت و سازمان حمایت و… باید دستشان را از گلوی سایپا بردارند تا قیمتها را افزایش بدهند. یا حتی بهقول خودروسازان قیمت در حاشیه بازار آزاد تعیین شود. خود ما هم کلی حساب و کتاب کردیم که هر خودرو به طور متوسط ۲۵۰۰دلار ارزبری دارد و چون دلار مورد نیاز خودروسازان در مقایسه با سال پیش از ۳۳۰۰تومان به ۸۹۰۰تومان(ارز نیمایی) رسیده بنابراین فقط از همین یک ناحیه هم آنها حسابی ضربه خوردند. حالا بماند که هزینه مواد اولیه مورد نیازشان هم به مراتب بیشتر از سال قبل شده اما مجوز افزایش قیمت آنها امسال یکبار و آنهم به میزان کمتر از ۱۰درصد صادر شده.
حالا کاشف به عمل آمده، در حسابهای مالیای که در روزهای پایانی هفته پیش منتشر شد اشتباه فاحشی رخ داده. سایپا در گزارشهای آماری که روی سامانه کدال در دسترس قرار گرفت، قیمت هر دستگاه خودروی آریو را ۴۳هزار و ۸۹۵تومان وارد کرده بود. درصورتیکه چندستون آنطرفتر قیمت این محصول در سال مالی ۹۶، ۴۶میلیون و ۲۷۱هزار تومان ثبت شده بود. یعنی خوشبینانه این است که تصور کنیم میخواستند مبلغ ۴۳میلیون را در جدول ثبت کنند و در واردکردن اعداد اشتباه کردهاند که البته این فرضیه هم باز خودش ایراد دارد چون باید قیمت این خودرو را ۵۳میلیون و ۳۹۵هزار تومان درنظر میگرفتند(این مبلغی است که برای کارخانه درمیآید و با محاسبه مالیات بر ارزش افزوده و هزینههای جانبی به مصرفکننده عرضه میشود). حالا در نظر بگیرید سایپا ۵۳۲۴دستگاه از این نوع خودرو فروخته و بنابراین رقمی بیش از ۲۸۳میلیاردتومان زیان عملیاتی به نام سایپا با همان جابهجاشدن اعداد ثبت شده است.
با این اشتباه آماری فاحش، این سوال شکل گرفت که چطور این صورتهای مالی اشتباه با تایید سازمان بورس روی سامانه کدال قرار گرفته؟ ضمن اینکه این اتفاق پیامدهایی داشته و خیلی از سهامداران شاید از بیم سقوط ارزش سهام سایپا با فروختن سهامشان متضرر شده باشند. دیروز اصلاحیه صورتهای مالی منتهی به پایان شهریور ۹۷ روی سامانه کدال منتشر شد و براساس آن جمع دارایی سایپا ۲۳۴۵۶میلیارد تومان ثبت شده که این رقم نسبت بهصورت مالی پایان اسفندماه ۹۶، ۱۱درصد افزایش نشان میدهد. در گزارش فعالیت ماهانه دوره یکماهه منتهی به پایان مهرماه هم قیمت آریو ۵۳میلیون و ۳۲۵هزارتومان و نه ۴۴هزار تومان درج شد!
مدیر مرکز اطلاع رسانی و ارتباط با رسانههای سایپا در پاسخ به این سوال هفت صبح که اشتباه پیشآمده در صورتهای مالی سایپا سهوی بوده یا عمدی گفت: «این اشتباه قطعا سهوا رخ داده و موضوع بهسرعت برای ارائه گزارش اصلاحی ارجاع داده شده است.» قاسم خاکی جوان در پاسخ به این سوال که تکلیف سهامدارانی که شاید با همین تصور سهامشان را فروخته باشند چیست، پاسخ داد: «از پنجشنبه تا الان زمانی نگذشته که بخواهد کسی متضرر شود.» یکی دیگر از مدیران سایپا هم به رسانهها گفته که این موضوع با دریافت اطلاعات جدید درحال بررسی است. با اینحال بعضی کاربران گزارش دادهاند که در گزارشهای مالی جدید روی قیمت تیبا هم تغییراتی ایجاد شده است.
