خودروسازان سال ۹۷ را با خبر رشد ۷/۱۳ درصدی میزان تولیداتشان آغاز کردند در حالی که تیراژ تولیدات پسابرجامی هنوز هم در پایینترین سطح ممکن است
نرخ نهایی تولید اتومبیل در ایران به بالاترین میزان خود در ۵ سال اخیر رسیده است. طبق آمار منتشر شده از سوی انجمن خودروسازان کل تولید واحدهای مونتاژی و تولیدی خودرو اعم از سبک و سنگین در کشور موفق شدهاند در سال ۹۶ بیش از ۵۳۴/۱ میلیون دستگاه خودرو روانه بازار مصرف نمایند. این میزان تولید به تنهایی بیش از ۲۰۹ درصد نسبت به سال ۹۱ و حدود ۶۰ درصد در مقایسه با سال ۹۳ رشد داشته و حکایت از رونق جدی تولید و مونتاژ اتومبیل در دولت دوازدهم دارد. بررسی اجزا مختلف تولیدات خودرویی اما گویای نکات جالبی است که "هفت صبح" در ادامه به پنج نکته مهم آن اشاره میکند.
نخست اینکه طبق آمارهای منتشره، بیش از ۴۴۱/۱ میلیون دستگاه خودرو سواری و سبک در سال ۹۶در کشور تولید شده که در مقایسه با سال ۹۵ بیش از ۷۵/۱۴ درصد رشد را نشان میدهد. در کمال تعجب اما بخش تجاری کشور با یک افت محسوس ۲٫۱ درصدی تنها موفق به تولید حدود ۹۳ هزار دستگاه خودرو شد که علت اصلی این کاهش را میتوان در نزول میزان تولید وانتبارهای کوچک و متوسط دانست. جالب است بدانید که صنعت خودرو ایران در سال ۹۵ در بخش سبک و سنگین موفق شده بود با کسب نرخهای رشد مناسب به ترتیب بیش از ۲۵۵/۱ میلیون دستگاه و ۹۵ هزار دستگاه خودرو تولید نماید. به نظر میرسد ضعف واحدهای تولید خودرو تجاری در کشور یکی از عواملی است که با رفع مشکلات آن، میتوان به ادامه روند رو به رشد صنعت خودرو کشور امیدوار بود.
اما دومین نکته مهم آمارهای صنعت خودرو به نسبت تولید اتومبیل در واحدهای خصوصی و دولتی (نیمه دولتی) مربوط میشود. دراین بخش، مجموع تولید دو خودروساز بزرگ کشور یعنی ایران خودرو و سایپا به صورت تجمیعی و با محاسبه میزان تولید واحدهای اقماری سبک و سنگین زیرمجموعه، در حالی به بیش از ۳۷۸/۱ میلیون دستگاه میرسد که میزان تولید سایر واحدهای خودروسازی که از طریق بخش خصوصی کشورراهاندازی شدهاند تنها ۱۵۶ هزار دستگاه میرسد. این یعنی نسبت سهم خودروسازان خصوصی به دولتی تنها ۱۱ درصد بوده و علیرغم همه تلاشها هنوز هم انحصار بزرگترین معضل صنعت خودرو کشور است.
نرخ تولید پنج خودروساز بزرگ کشور سومین نکتهای است که نیازمند توجه است. ایران خودرو، سایپا، مدیران خودرو، کرمان موتور و بهمن موتور در حالی به عنوان پنج خودروساز برتر کشور شناخته میشوند که در سال ۹۶ میزان تولیدی به ترتیب معادل ۷۱۲، ۶۶۶، ۷۰، ۴۱ و ۱۱ هزار دستگاه داشتهاند. در بین این ۵ شرکت بیشترین رشد تولید را بهمن موتور با ۲۷۰ درصد تجربه کرده و پس از آن مدیران خودرو، سایپا و ایران خودرو به ترتیب حدود ۵/۲۷، ۸/۱۶ و۱/۸ درصد هم در این سال رشد داشتهاند. در عین حال کرمان موتور سال ۹۶ را با افت محسوس ۱ درصدی ه پایان رسانده است.
اما بررسی سهم بازار کلاسهای پنجگانه سدان، هاچبک، کراساوور، وانت و ون هم دیگر موردی است که توجه به آن میتواند چارچوب ذهنی خریداران ایرانی خودرو را بهتر از همیشه برای شرکتهای سازنده مشخص نماید. این ۵ کلاس که در سال ۹۶ به ترتیب به صورت حدودی بیش از ۹۳۰هزار، ۴۰۰ هزار، ۱۰۰هزار، ۷۰ هزار و در نهایت ۹۶۰ دستگاه فروش داشتهاند، مهمترین اولویتهای ذهنی خریداران ایرانی هنگام انتخاب اتاق خودرو بودهاند. در واقع با وجود غلبه تبلیغاتی شاسیبلندها در اذهان عمومی، هنوز هم سدانها دست بالا را در بین خریداران داشته و عمده سهم بازار متعلق به این گروه از خودروهاست.
اما سهم تولیدات پسابرجامی کشور که در سال ۹۶شامل ۶ مدل مختلف بودند به حدی پایین بوده که به زحمت کمتر از یک درصد کل تولیدات صنعت خودرو کشور را شامل میشود. در واقع تولید محصولاتی مدرن نظیر پژو ۲۰۰۸، چری تیگو۷، امجی۳۶۰، هیوندای آی۱۰، هیوندای آی۲۰ و هیوندای اکسنت به ترتیب حدود ۱۹۷۰، ۳۳۰۰، ۴۷۷، ۵۱۰۸، ۶۸۷ و ۱۴۹۸دستگاه بوده است. این یعنی تولیدات مدرن صنعت خودرو کشور که ماحصل قراردادهای جدید خودرویی بوده، از تکنولوژی ساخت بالاتری برخوردار بوده و یا پس از انعقاد برجام به خط تولید خودروسازان خصوصی و دولتی اضافه شده در مجموع به سختی به حدود ۱۲ هزار دستگاه رسیده تا کل تولیدات پسابرجامی چیزی معادل ۸۸/۰ درصد کل تولید خودرو کشور را به خود اختصاص دهد. این محصولات که قرار بود با هدف صادرات سهم زیادی از تولید خودروسازان را به خود اختصاص دهد، فعلا حتی پاسخگوی نیاز داخلی هم نبوده و در بازار با حاشیه سود بالا خرید و فروش میشوند. در واقع اگر قرار بود
