در تحولی که برای سهامداران خرد و کلان بازار سرمایه حکم یک فرصت طلایی را دارد، سازمان بورس و اوراق بهادار جزئیات تازهای از طرح «نقدینه» منتشر کرده است. این طرح که از ۲۹ اردیبهشتماه سال جاری آغاز به کار کرده، به سهامداران اجازه میدهد با استفاده از داراییهای بورسی خود به عنوان وثیقه، تسهیلات نسبتاً مناسبی دریافت کنند.
طبق اعلام حمید یاری، معاون نظارت بر بورسها و ناشران سازمان بورس، سهامداران میتوانند با وثیقه قرار دادن سهام خود، حداکثر مبلغ ۲۰۰ میلیون تومان را به عنوان تسهیلات دریافت کنند. این وام با نرخ سود سالانه ۲۳ درصد و دوره بازپرداخت ۲ ساله در نظر گرفته شده است. یاری در این باره عیناً توضیح داده است:
«سهامداران میتوانند داراییهای بورسی خود را وثیقه کرده و حداکثر ۲۰۰ میلیون تومان تسهیلات با نرخ سود سالانه ۲۳ درصد و دوره بازپرداخت ۲ ساله دریافت کنند.»
جزئیات کلیدی طرح نقدینه
یکی از مهمترین مزایای این طرح برای سهامداران، غیرحضوری بودن کامل فرآیند دریافت وام است. متقاضیان هیچ نیازی به مراجعه به شعب بانکها یا کلیک روی پیامکهای تبلیغاتی ندارند. تنها وثیقه لازم برای دریافت این تسهیلات، سهام بورسی فرد است و کل فرآیند در بستر الکترونیک انجام میشود.
نکته قابل توجه دیگر اینکه در طول این دوره دو ساله، هرگونه سود تقسیمی سالانه، حقتقدم یا سایر منافع مرتبط با سهام، همچنان به حساب دارنده اوراق واریز خواهد شد. به عبارت دیگر، سهامدار از منافع دارایی خود محروم نمیشود و همزمان با دریافت وام، از سود سهام خود نیز بهرهمند خواهد بود.
نحوه ثبتنام و بانکهای همکار
طبق اعلام معاون سازمان بورس، پنج بانک در اجرای طرح نقدینه همکاری میکنند. فرآیند دریافت تسهیلات به این شکل است که سهامداران ابتدا باید به وبسایت مربوطه مراجعه کرده و بر اساس ترکیب پرتفوی خود (یعنی مجموعه سهامی که در اختیار دارند)، درخواست وام را ثبت کنند. پس از ثبت درخواست و پالایش آن توسط سامانه، اطلاعات برای معاونت بانک و بیمه وزارت اقتصاد ارسال میشود.
وضعیت معاملات بورس در دوران جنگ
یاری در ادامه صحبتهای خود به شرایط اخیر بازار سرمایه نیز اشاره کرد. او یادآور شد که پس از آغاز جنگ تحمیلی، هرچند معاملات سهام متوقف شد، اما بازار سرمایه بهطور کامل تعطیل نشد و صندوقهای کالایی خیلی زود فعالیت خود را از سر گرفتند. به گفته او، پس از انتشار گزارشهای تفسیری مدیریت شرکتها در سامانه کدال و هماهنگی با نهادهای ذیربط، زمینه بازگشایی معاملات سهام فراهم شده است.
با این حال، معاملات صندوقهای سهامی که بیش از ۳۵ درصد پرتفوی آنها شامل سهام شرکتهای دسته یک، دو و سه است، موقتاً متوقف مانده است. هدف از این توقف موقت، جلوگیری از فروش اجباری سایر داراییهای صندوق و جلوگیری از ایجاد فشار مضاعف بر بازار است.
جلوگیری از توقفهای طولانی و مدیریت هیجان بازار
معاون سازمان بورس تأکید کرده که سیاست اصلی این نهاد، پرهیز از اعمال تغییرات گسترده و ناگهانی در قواعد معاملاتی و ریزساختارهاست تا فعالان بازار با فضایی کاملاً ناآشنا مواجه نشوند. او در پاسخ به نگرانیها درباره احتمال بسته شدن دوباره بازار سهام گفته است که در جلسات متعدد با هیئتمدیره سازمان بورس، ارکان بازار و فعالان، تأکید شده جز در شرایط کاملاً استثنایی، بازار با تعطیلیهای طولانیمدت مواجه نخواهد شد.
حمایت از سهامداران خرد و کنترل عرضههای سنگین
یاری اعلام کرده که جلساتی با شرکتهای بزرگ و هلدینگها برگزار شده تا ضمن جلوگیری از عرضههای سنگین، حمایت لازم از بازار سهام انجام شود. به طور خاص، در مورد عرضههای عمده بالای ۵ درصد، سازمان بورس بهطور فعال مداخله خواهد کرد و از شرکتها خواسته شده در شرایط فعلی، از عرضه گسترده سهام خودداری کنند. مجوزهای لازم از شورای عالی بورس اخذ شده و تمرکز اصلی این سیاستها، حمایت از سهامداران خرد است.
مقایسه با بازارهای موازی و هشدار درباره رفتار هیجانی
معاون سازمان بورس توضیح داده که در دورهای که بازار سهام بسته بود، برخی بازارهای موازی با وجود سایه جنگ، رشد قیمتی را تجربه کردند. با این حال، بر اساس بازخورد فعالان بازار، نگرانی جدی درباره مقایسه وضعیت بورس با آن بازارها وجود ندارد. او تنها نگرانی اصلی سازمان را رفتارهای هیجانی سهامداران عنوان کرده است؛ رفتارهایی که ممکن است در کوتاهمدت تحت تأثیر جو روانی بازار شکل بگیرد و در نهایت به ضرر سرمایهگذاران تمام شود.
دامنه نوسان ۳ درصدی و نقش نهادهای بزرگ
یاری با اشاره به تعیین دامنه نوسان ۳ درصدی برای حمایت از سهامداران گفت که جلساتی با بانکها، نهادهای بزرگ مالی، شرکتها و هلدینگهای دارای شرکتهای بورسی تشکیل شده تا علاوه بر خودداری از فروش، از سهام زیرمجموعه خود حمایت کنند. صندوقهای توسعه و تثبیت بازار نیز در این دوره فعال هستند و گزارشها نشان میدهد خریداران معتبر در انتظار بازگشایی بازار بوده و برنامه خرید بر اساس اطلاعات موجود دارند.
افزایش ضریب اعتباری کارگزاریها
در راستای افزایش نقدشوندگی و سرعت معاملات، ضریب اعتباری کارگزاریها از ۷۵ به ۸۰ درصد افزایش یافته است. این اقدام با هدف حمایت ویژه از کارگزاریها و تقویت توان اعتباری آنها انجام شده تا به پویایی بیشتر بازار کمک کند.
نظارت جدی بر تخلفات
یاری در پایان اظهار کرد که در هفتههای اخیر جلسات متعددی برای بررسی شرایط بازار برگزار شده و ادامه خواهد داشت. تیم نظارت بر بازار با دقت وضعیت معاملات را پایش میکند و در صورتی که نشانهای از تضییع حقوق سهامداران، بیانصافی یا سوءاستفاده از فضای موجود مشاهده شود، سازمان بورس برخورد قاطع خواهد داشت.
