به گزارش هفت صبح، در نوزدهمین روز اسفند ۱۴۰۴، بازارهای آسیایی صحنه یک کشتار تمامعیار بودند. شاخص کاسپی کره جنوبی با سقوط ۷.۹۱ درصدی به کار خود پایان داد و در میانه معاملات، مدار شکست قیمت برای نخستین بار فعال شد. این بزرگترین کاهش روزانه در تاریخ این شاخص بود. ژاپن نیز از این موج در امان نماند. شاخص نیکی ۲۲۵ توکیو با کاهش ۶.۶ درصدی به ۵۱,۹۴۸ واحد رسید. نیکی که در ماههای اخیر رشد قابل توجهی را تجربه کرده بود، در یک روز بیش از ۳۹۰۰ واحد از ارزش خود را از دست داد. تایوان، سنگاپور، فیلیپین و استرالیا نیز هر یک با کاهشهای ۳ تا ۵ درصدی مواجه شدند. شاخص تایوان ۵.۱۴ درصد و شاخص استرالیا ۳.۶ درصد سقوط کردند. شاخصهای چینی اگرچه کاهش کمتری داشتند، اما هنگسنگ با ۲.۵۵ درصد و شانگهای با ۱.۱۳ درصد افت، نشان دادند که هیچکس از این طوفان در امان نیست. استفن اینس، تحلیلگر SPI Asset Management، این وضعیت را چنین توصیف میکند: «نفت بالای ۱۰۰ دلار فقط یک رشد کالایی نیست. این یک مالیات بر اقتصاد جهانی است.»
با بازگشایی بازارهای اروپایی، دومینوی سقوط به این قاره نیز رسید. شاخص دکس آلمان با ۲.۱ درصد کاهش به کار خود پایان داد و شاخص کک فرانسه ۲.۴ درصد سقوط کرد. شاخص فوتسی لندن نیز با افت ۱.۷ درصدی بسته شد. گلدمن ساکس در تازهترین گزارش خود هشدار داده است که بحران تنگه هرمز، از نظر تأثیر بر قیمتهای جهانی انرژی، ۱۷ برابر بیشتر از جنگ اوکراین است. این یعنی شوکی که به بازارهای انرژی وارد شده، در تاریخ بیسابقه است. کریس بیچمپ، تحلیلگر ارشد IG، میگوید: «بازار امروز با بزرگترین بحران خود از زمان همهگیری مواجه است. انتخاب یک فرد تندرو به عنوان رهبر جدید ایران، احتمال آتشبس را کاهش داده و ما را به سمت یک رکود جهانی سوق میدهد.»
ریسک های جدید سقوط بورس را جدی کرد
پشت این سقوط تاریخی، چند عامل کلیدی نهفته است. نخست، حقبیمه ریسک ژئوپلیتیک. تحلیلگران جونز تریدینگ معتقدند که «بدترین واکنش بازار هنوز رخ نداده است» و تا زمانی که اخبار مثبت و ملموسی به دست نیاید، فضای ریسکگریزی حاکم خواهد بود. دوم، نگرانی از بازگشت تورم و توقف کاهش نرخ بهره. افزایش قیمت نفت، هزینه انرژی را در سراسر جهان بالا میبرد و تورم را دامن میزند. این یعنی بانکهای مرکزی نمیتوانند نرخ بهره را کاهش دهند و رشد اقتصادی با مانع مواجه میشود. تحلیلگران هشدار میدهند که تداوم این وضعیت میتواند اقتصاد جهانی را به سمت رکود تورمی سوق دهد. سوم، اختلال فیزیکی در زنجیره تأمین. استفن اینس میگوید: «تولیدکنندگان خلیج فارس در حال کاهش تولید هستند، زیرا مخازن ذخیره در حال پر شدن و جریان صادرات متوقف شده است. قطر تولید گاز مایع را در تأسیسات کلیدی متوقف کرده است. بازار با یک اختلال فیزیکی روبروست، نه فقط یک شوک خبری.»
سقوط بازارها یکسان نبود. برخی صنایع بیش از دیگران آسیب دیدند. شرکتهای هواپیمایی که حدود ۳۰ تا ۴۰ درصد هزینههای عملیاتیشان صرف سوخت میشود، در صف اول فروش قرار گرفتند. خطوط هوایی منطقه بیش از ۷ درصد سقوط کردند. صنعت خودروسازی، حملونقل دریایی، لجستیک و صنایع شیمیایی نیز از جمله بازندگان اصلی بودند. در مقابل، شرکتهای نفتی و پالایشگاهی سود بردند، اما این سودآوری نتوانست از سقوط شاخصها جلوگیری کند.
نوزدهم اسفند ۱۴۰۴، روزی فراموشنشدنی در تاریخ بازارهای مالی بود. نفت ۱۱۰ دلاری، بورسهای آسیا و اروپا را یکی پس از دیگری به کام سقوط کشاند. کره جنوبی با ۷.۹۱ درصد، ژاپن با ۶.۶ درصد و آلمان با ۲.۱ درصد کاهش، تنها بخشی از این فاجعه بودند. تحلیلگران هشدار میدهند که این تازه اول راه است. مایکل اُرورک از جونز تریدینگ میگوید: «بدترین واکنش بازار هنوز رخ نداده است.» اگر جنگ ادامه یابد و تنگه هرمز برای مدت طولانی بسته بماند، نفت میتواند تا ۱۵۰ دلار نیز صعود کند و سقوط بازارها عمیقتر شود. در پایان این مسیر، همه بازندهاند. نه فقط سهامداران، که مردم عادی که با افزایش قیمت بنزین، گازوئیل و همه کالاها مواجه خواهند شد. نفت ۱۱۰ دلاری، مالیاتی است که بر اقتصاد جهانی بسته شده و همه باید بپردازند.
