هفت صبح| تنگه هرمز هنوز هم مهمترین گذرگاه نفتی جهان به شمار میرود و 20 درصد از نیاز روزانه دنیا از این تنگه عبور میکند. اقدامات ایران برای کنترل عبور و مرور کشتیهای وابسته به آمریکا و رژیم صهیونیستی، تردد آزاد نفتکشها را متوقف کرده و حالا قیمت جهانی طلای سیاه تبدیل به برگ برندهای در دست ایران شده است اما هاشم اورعی عضو هیئت علمی دانشگاه شریف بر این باور است که گذر زمان چندان هم به نفع ایران نیست و باید هرچه زودتر دستگاه دیپلماسی هم دوش با میدان برای استفاده از این برگ برنده وارد عمل شود.
این روزها اخبار تنگه هرمز بهعنوان مهمترین گلوگاه نفتی جهان، برای همه دنیا دارای اهمیت شده است. اختلال در عبور و مرور کشتیها در تنگهای که 20 درصد از نفت مصرفی دنیا از آن عبور میکند، بازارهای جهانی نفت را متلاطم کرده و کشورهای اروپایی را ناگزیر کرده است تا ذخایر استراتژیک خود را راهی بازار کنند؛ شاید روزنهای برای حل مشکل عبور و مرور کشتیهای نفتی از این تنگه حیاتی پیدا شود. در اخبار غیر رسمی، زمزمههایی هم درباره بسته شدن تنگه باب المندب به گوش میرسد.
حوثیهای یمن که بعد از حمله وحشیانه اسرائیل به مردم غزه بعد از ماجرای هفتم اکتبر، در اقدامی حمایتی، این تنگه که حدود چهار درصد از کل انرژی جهان از آنجا عبور میکند را به صورت مرحلهای بستند تا به بنادر اسرائیل از نظر اقتصادی ضربه وارد کنند، حالا بر اساس برخی زمزمهها، قرار است که بار دیگر دست به کار شوند. به این ترتیب اگر باب المندب هم بسته شود، در انتقال نزدیک به یک چهارم نیازهای نفتی جهان اختلال ایجاد میشود و بدون شک، پس لرزههای آن دنیا را تحت تاثیر قرار میدهد. بسته شدن توامان این دو تنگه چقدر بر قیمت نفت و اقتصاد جهان تاثیر خواهد داشت؟
تنگه هرمز بسته نیست
هاشم اروعی عضو هیئت علمی دانشگاه شریف در گفتوگو با هفت صبح تاکید میکند که این روزها تنگه هرمز بسته نیست و ایران صرفا فشار آورده و هشدار میدهد که تنها کشتیهایی اجازه عبور دارند که ما اعلام میکنیم. در نتیجه به صورت محدود برخی کشتیهای کارگو و نفتکش از این تنگه عبور کردهاند، در نتیجه تردد در این آبراهه صفر نیست ولی عبور و مرور کشتیها در آن با اختلال مواجه است. این اختلال در تردد، هزینه بیمهها را افزایش داده و در نتیجه از نظر اقتصادی باعث گران شدن نفت شده است.
به گفته این عضو هیئت علمی دانشگاه شریف، آمریکا به تولیدکنندگان نفت وعده داده که امکاناتی برای اسکورت نفتکشها فراهم میکند. این اقدامی است که در زمان جنگ ایران و عراق هم انجام شده و ناوهای آمریکایی اسکورت نفتکشها از تنگه هرمز را به عهده گرفتهاند. بنابراین دو طرف این مناقشه یعنی ایران و آمریکا در حال حاضر رو در روی هم قرار گرفتهاند.
بازار متلاطم نفت
اورعی، بازار متلاطم نفت را حاصل این رویارویی میداند. آخرین نرخ اعلامی در روز جمعه برای هر بشکه نفت خام 102 دلار بوده و به دنبال آن برخی کشورها اقداماتی را برای کنترل قیمتها در بازار نفت آغاز کردهاند. از جمله روز پنجشنبه گروه هفت موافقت میکند که 400 میلیون بشکه از ذخایر استراتژیک نفت خود را آزاد کند و آمریکا هم میپذیرد که 172 میلیون بشکه نفتش راهی بازار کند. اقدام دیگر آمریکا برای مقابله با افزایش قیمتها در بازار نفت، رفع تحریم روسیه به مدت یک ماه است.
ایالات متحده آمریکا به کشورها اجازه میدهد که تا یک ماه بدون در نظر گرفتن قوانین تحریمی از روسیه نفت خریداری کنند که البته این تصمیم به نفع کشور روسیه است.اورعی تصمیمات گرفته شده در رابطه با آزادسازی ذخایر استراتژیک را تمهیدات کوتاه مدت غرب برای جلوگیری از بالا رفتن قیمت نفت میداند تا در آینده راهی برای باز کردن تنگه هرمز به نحوی پیدا شود و این کشورها اجازه بگیرند که بخشی از نفت مورد نیاز خود را از این تنگه عبور دهند.
زمان به نفع ایران نیست
این عضو هیئت علمی دانشگاه شریف معتقد است که گذشت زمان به نفع ایران نیست زیرا متاسفانه شورای امنیت به درخواست 130 کشور، قطعنامهای علیه ایران در رابطه با حمله به کشورهای همسایه تصویب کرده است. این یعنی فشارهای بینالمللی برای توقف فعالیتهای ایران در منطقه رو به افزایش است. ضمن آنکه خیلی از کشورهای همسایه وابستگی کامل به فروش نفت دارند و اگر روند توقف فروش ادامه یابد، ممکن است به جمع کشورهای غربی برای حمله به ایران بپیوندند و این موارد، فشارها بر ایران را افزایش میدهد.
به اعتقاد اورعی، بعد از آنکه قیمت نفت به اوج خود یعنی 150 دلار رسید، با اقدامات کشورهای غربی روندی نزولی پیدا کرد و نرخ هر بشکه نفت با این اقدامات، حداکثر بین 100 تا 120 دلار نوسان خواهد کرد تا در نهایت معضل تنگه هرمز حل و فصل شود.
بسته شدن باب المندب و نفت 200 دلاری
این عضو هیئت علمی دانشگاه شریف بر این باور است که اگر حوثیهای یمن موفق شوند بابالمندب را ببندند، قیمت نفت به 200 دلار میرسد و این مسئله به شدت روی اقتصاد آمریکا، چین و جهان تاثیر میگذارد. رشد اقتصادی غرب، هندوستان، آمریکا و چین در چنین شرایطی تحت تاثیر قرار میگیرد؛ اما این رویه در جهان امروز، نمیتواند خیلی طولانی مدت ادامه یابد.او تاکید میکند که گذشت زمان و طولانی شدن جنگ به نفع هیچ یک از طرفهای دعوا نیست و به همین خاطر در هفتههای آتی، ایران باید همزمان با اینکه بیشترین فشار را در صحنه نبرد میآورد، دستگاه دیپلماسی خود را هم فعال کند.
گذشت زمان به نفع ایران نیست. باید دستگاه دیپلماسی فعال شود و مسئله را حل کند. اورعی که در شرایط فعلی به میدان نمره بیشتری نسبت به دیپلماسی میدهد، علمکرد وزارت امور خارجه را کاملا منفعلانه ارزیابی میکند و معتقد است که در حال حاضر دیپلماسی عملا تعطیل است که اشتباه بزرگی است. دستگاه دیپلماسی ایران باید فعال شود زیرا ادامه این روند به نفع کشور نیست؛ ضمن اینکه در تمام جنگها همیشه کانالهای دیپلماتیک غیر رسمی فعال بوده و در نهایت همه جنگهای دنیا، دور میز حل شدهاند. حمله به یکدیگر هم برای این است که وقتی دور میز مینشینند، دست بالا را داشته باشند.
