روزنامه هفت صبح، احمدرضا نجفی | روزهای طلایی بورس، روی دیگری هم دارد. ریزشی که خیلی از کارشناسان بورس درباره آن هشدار میدهند، چیزی شبیه اتفاقی است که در سال ۹۴ افتاد. اگر سوار ماشین زمان بشویم و به آن سال برگردیم، تقریبا اوضاع بورس مشابه همان چیزی است که حالا شاهد آن هستیم. همه درباره بورس حرف میزنند و از بازدهی عجیب و غریب آن انگشت به دهان ماندهاند. بعد از تلاطم بازارهای طلا و ارز در سال ۹۱، این بار نوبت بورس بود که عقبماندگی خود را جبران کند.
روند صعودی از ۱۸مرداد ۹۱ یعنی زمانی که شاخص در محدوده ۲۳هزار و ۸۰۰واحد قرار داشت، شروع شد و تا ۱۵ دیماه سال ۹۲ یعنی حدود یک سال و نیم ادامه داشت. شاخص کل به قله ۸۹هزار واحد رسید و سرمایه سهامداران را حدود ۳٫۸برابر کرد. خیلیها به ادامهدار بودن رشد شاخص امیدوار بودند و برخی درباره رشد غیرعادی قیمت سهام خیلی از شرکتها هشدار میدادند.
دقیقا از آن روز بود که بدبیاری سرمایهگذاران بورس شروع شد. شاخص برای ماهها روند نزولی در پیش گرفت و تا نهم آذر دو سال بعد یعنی سال ۹۴، حدود ۳۰درصد عقبنشینی کرد و نهتنها صعود چشمگیری نداشت، بلکه از محدوده ۸۹ هزار واحد به ۶۲هزار واحد رسید. در این گزارش رفتار بازار در دوران ریزش دو ساله را بررسی کردهایم.
سراغ هفت گروه بزرگ از بین صنایع مختلف بورسی رفتهایم و ضمن بررسی روند شاخص صنعت، میزان کاهش قیمت سهام مهمترین نمادها در این صنایع را محاسبه کردهایم. خواندن این گزارش ممکن است برایتان خیلی ترسناک باشد اما باید توجه داشته باشید که حتی در روزهای ریزش بازار هم میتوان با خرید سهام ارزنده از سرمایهگذاری در بورس سود کرد.
* یک: کانه فلزی؛ کاهش ۶۱درصدی
گروه کانه فلزی بیشترین بازدهی منفی را در ریزش سال ۹۴ از خود نشان داد. بررسی روند سهام شرکتهای حاضر در این گروه نشان میدهد از دیماه ۹۲ تا آذرماه ۹۴ شاخص صنعت کانه فلزی حدود ۶۱درصد کاهش پیدا کرد. از جمله شرکتهای حاضر در این گروه میتوان به شرکت توسعه معادن و فلزات با نماد و معادن اشاره کرد که در آن سال تقریبا ۹۰درصد بازدهی منفی داشت. شرکت معدنی و صنعتی چادرملو با نماد کچاد نمونه دیگری از شرکتهای این گروه است که در ریزش قبلی بورس ۸۷درصد ارزش خود را از دست داد.
* دو: فرآوردههای نفتی؛ کاهش ۵۹درصدی
گروه فرآوردههای نفتی، کک و سوخت هستهای در ریزش سال ۹۴ حدود ۵۹درصد ارزش خود را از دست دادند. ریزش قبلی بورس باعث شد کسانی که ۱۰۰میلیون تومان سهام شرکتهای فرآوردههای نفتی مثل پالایش نفت اصفهان با نماد شپنا، پالایش نفت بندرعباس با نماد شبندر و پالایش نفت تهران با نماد شتران خریده بودند، بعد از یک سال سرمایهشان به ۴۱میلیون تومان کاهش پیدا کند. این مورد باعث شده بود نماد چند شرکت پالایش نفت به مدت بیش از هشت ماه متوقف شود. سهامداران در این مدت با وجود ریزش ارزش سهامشان، امکان فروش نداشتند.
* سه: فلزات اساسی؛ کاهش ۲۷درصدی
ریزش بورس در سال ۹۴، ارزش سهام شرکتهای گروه فلزات اساسی را ۲۷درصد کاهش داد. از جمله بزرگترین شرکتهای این گروه میتوان به ذوبآهن اصفهان با نماد ذوب، فولاد مبارکه اصفهان با نماد فولاد و شرکت ملی صنایع مس ایران با نماد فملی اشاره کرد. ریزش قیمت سهام بعضی شرکتها حتی از شاخص صنعت هم بیشتر بود. مثلا بازدهی سهام ذوب از دی ۹۳ تا آذر ۹۴ به منفی ۵۵درصد رسید و نماد فولاد در این دوره ۷۷درصد ارزش خود را از دست داد.
* چهار: خودرو؛ کاهش ۳۳درصدی
نماد خساپا متعلق به شرکت خودروسازی سایپا در سال ۹۴، زمانی که شاخص کل ۳۰درصد کاهش پیدا کرد، حدود ۵۶درصد ارزش خود را از دست داد. سهام ایرانخودرو هم در این بازه زمانی ۵۶درصد کاهش قیمت پیدا کرد. اتفاقا آن سال باعث شد شاخص صنعت خودرو با کاهش ۳۳درصدی روبهرو شد. به جز سایپا و ایرانخودرو، نمادهای خگستر و خپارس از جمله نمادهای پربیننده در این صنعت هستند.
* پنج: سرمایهگذاریها؛ کاهش ۲۷درصدی
برخلاف تصور خیلی از سهامداران که فکر میکنند شرکتهای سرمایهگذاری آسیب کمتری از ریزش بورس میبینند، شاخص صنعت سرمایهگذاریها در دوره ریزش پیشین حدود ۲۷درصد کاهش پیدا کرد. از جمله نمادهای حاضر در این گروه میتوان به وخارزم متعلق به سرمایهگذاری خوارزمی و وسکاب متعلق به صندوق بازنشستگی کارکنان بانکها اشاره کرد. در ریزش سال ۹۴ بازار سرمایه نماد وخارزم حدود ۶۴درصد و نماد وسکاب حدود ۶۰درصد ارزش خود را از دست داد.
* شش: بانکها؛ کاهش ۲۶درصدی
سهام بانکها بعد از فتح قله ۸۹هزار واحدی در سال ۹۳، یک سال روند نزولی در پیش گرفت. این مورد باعث شد شاخص صنعت بانکها با کاهش ۲۶درصدی روبهرو شود. بانکهای صادرات و ملت از جمله بزرگترین بانکهای حاضر در بورس هستند. نماد وبصادر متعلق به بانک صادرات در ریزش قبلی بورس تقریبا ۳۵درصد کاهش قیمت را پشت سر گذاشت و نماد وبملت متعلق به بانک ملت بازدهی منفی ۲۵درصد برای سهامدارانش به همراه داشت.
* هفت: محصولات شیمیایی؛ کاهش ۲۳درصدی
گروه محصولات شیمیایی یکی از بزرگترین گروههای صنعت در بورس است که علاوه بر شرکتهای پتروشیمی، شرکتهای تولید مواد شوینده هم در این گروه قرار میگیرند. شاخص صنعت محصولات شیمیایی در ریزش قبلی بازار بورس حدود ۲۲درصد عقبنشینی کرد. البته کاهش قیمت سهام شرکتهای بزرگ حاضر در این گروه بیشتر از حرفها بود.
مثلا نماد فارس متعلق به شرکت صنایع پتروشیمی خلیج فارس در آن زمان حدود ۴۱درصد ارزش خود را از دست داد. از جمله دیگر نمادهای حاضر در این گروه میتوان به تاپیکو متعلق به شرکت سرمایهگذاری نفت، گاز و پتروشیمی تامین اشاره کرد که در دوره ریزش بورس طی سال ۹۴ حدود ۷درصد بازدهی منفی نصیب سهامدارانش کرد.
