شبکه پای (Pi Network) که در سال ۲۰۱۹ توسط بنیانگذاران فارغالتحصیل دانشگاه استنفورد معرفی شد، در پی بازتعریف مفهوم رمز ارز موبایلی است و امکان استخراج Pi را بهسادگی و بدون نیاز به سختافزارهای پرمصرف، از طریق اپلیکیشن موبایل فراهم میکند. برخلاف الگوریتمهای سنتی مبتنی بر اثبات کار (PoW)، این شبکه از پروتکل اجماع استلار (SCP) و ساختارهای اجتماعی موسوم به «حلقههای امنیتی» بهره میبرد تا مشارکت گستردهتری را با رویکرد تمرکززدایی تحقق بخشد.
با وجود تأخیرهای متعدد در راهاندازی شبکه اصلی (mainnet) و مشکلاتی مانند صفهای طولانی فرآیند KYC و دسترسی نامتوازن، شبکه پای همچنان میزبان میلیونها کاربر وفادار است. مدل توکنومیکس Pi شامل ۱۰۰ میلیارد توکن است که سهم قابل توجهی از آن به جوایز استخراج جامعه اختصاص یافته و در عین حال کنترل مهمی در دست تیم توسعهدهنده باقی مانده است. این موضوع موجب شده تا انتقاداتی در خصوص تمرکززدایی ناکافی مطرح شود.
چشمانداز و آینده استخراج Pi در اکوسیستم شبکه پای
نگرانیهایی درباره حریم خصوصی کاربران به دلیل ذخیرهسازی دادههای KYC در سرورهای متمرکز نیز وجود دارد، ولی طراحی ساده و کمهزینه استخراج Pi و انگیزههای چندلایه مانند افزایش پاداش ارجاع و حس تعلق اجتماعی از طریق رویدادهای متنوعی مانند PiFest به حفظ مشارکت کاربران کمک کرده است.
آینده این پروژه وابسته به تحقق واقعی تمرکززدایی، توسعه فهرستبندی در صرافیهای معتبر و گسترش اکوسیستم کاربردی است که بتواند رمز ارز موبایلی را از مرحله یک پروژه هیجانی به یک پلتفرم عملیاتی و کاربردی تبدیل نماید.
