هفت صبح | در راستای برگزاری باشکوه مراسم وداع و تشییع رهبر شهید ایران، تامین سلامت میلیونها زائری که از نقاط مختلف کشور به پایتخت میآیند، یکی از حیاتیترین اولویتهای دستگاههای اجرایی است. با توجه به حجم عظیم جمعیت و شرایط محیطی، مجموعهای از تمهیدات پزشکی، بهداشتی و امدادی در سطح وسیع طراحی شده است تا این رویداد ملی با کمترین آسیبهای جسمی و بیشترین سطح ایمنی برگزار شود. در این گزارش، تمامی جزئیات مربوط به شبکههای امدادی، بیمارستانهای صحرایی و توصیههای پیشگیرانه سلامت را بررسی میکنیم.
شبکه فوریتهای پزشکی و امداد هوایی و زمینی
دکتر جعفر میعادفر، رئیس سازمان اورژانس کشور، اعلام کرده است که برای پوشش کامل نیازهای پزشکی در طول مراسم تشییع، حدود ۱۵۰۰ نفر نیروی متخصص فوریتهای پزشکی به صورت تماموقت خدمات ارائه میدهند. با توجه به احتمال ترافیک شدید در محورهای اصلی، استفاده از روشهای جایگزین برای جابهجایی بیماران و مصدومان احتمالی پیشبینی شده است.
در این راستا، ۷ فروند بالگرد برای انتقال هوایی بیماران در وضعیتهای بحرانی آمادهباش هستند تا زمان رسیدن به مراکز درمانی به حداقل برسد. علاوه بر امداد هوایی، از ظرفیت شبکه مترو نیز برای انتقال سریع بخشی از مصدومان احتمالی استفاده خواهد شد که این اقدام باعث کاهش فشار بر محورهای ترافیکی شهر میگردد. در بخش امداد زمینی، علاوه بر ظرفیتهای اورژانس تهران و بخش خصوصی، ۳۸ دستگاه اتوبوس آمبولانس مستقر شدهاند. همچنین ۱۰۰ دستگاه آمبولانس از استانهای همجوار برای کمک به پایتخت اعزام شدهاند تا در مسیر تشییع و رینگهای درونی و بیرونی مصلای امام (ره) مستقر شوند و هرگونه مشکل پزشکی را در سریعترین زمان ممکن پوشش دهند.
استقرار بیمارستانهای صحرایی در مرکز مراسم
برای اینکه نیاز به انتقال بیماران به بیمارستانهای سطح شهر به حداقل برسد و ترافیک شهری دچار اختلال نشود، بیمارستانهای صحرایی با تجهیزات کامل در محل مراسم مستقر شدهاند. در مصلای امام خمینی (ره)، ۵بیمارستان صحرایی با ظرفیت ۵۰۰ تخت مستقر شدهاند و علاوه بر آن، ۵۰۰ تخت پشتیبان نیز برای موارد ضروری پیشبینی شده است.
همچنین ۲ بیمارستان صحرایی دیگر در اطراف مصلی قرار دارند تا دسترسی زائران به خدمات درمانی تسهیل شود. در این بیمارستانهای صحرایی، متخصصان رشتههای مختلف از جمله اورژانس، قلب و داخلی حضور دارند. استراتژی سازمان اورژانس بر این است که تمام خدمات پزشکی در همین مراکز ارائه شود و تنها در صورت نیاز بسیار شدید، بیمار به بیمارستانهای سطح شهر منتقل گردد. این اقدام باعث میشود تا زنجیره درمان در کوتاهترین زمان ممکن و در نزدیکی محل تجمع مردم صورت گیرد.
پوشش جامع بهداشتی از مبدأ تا مقصد
تمهیدات بهداشتی تنها محدود به شهر تهران نیست، بلکه تمام مسیر حرکت زائران را پوشش میدهد. دکتر میعادفر اشاره میکند که تمام تمهیدات لازم از مبدأ حرکت زائران تا مقصد نهایی تشییع پیشبینی شده است. در این راستا، بیش از ۱۹۰۰ پایگاه جادهای در سراسر کشور برای ارائه خدمات به زائران آمادهباش هستند. به دلیل اینکه شهر مشهد مسیر نهایی برگزاری مراسم تشییع رهبر شهید است، تمامی مواردی که در تهران پیشبینی شده، در مشهد نیز اجرا شده است. همچنین نظارتهای بهداشتی شدیدی بر زائرسراها در دستور کار قرار گرفته است. موضوعات حیاتی مانند بهداشت آب، کیفیت طبخ غذا و رعایت زنجیره سرد در توزیع مواد غذایی، توسط تیمهای نظارتی بررسی میشود تا از بروز بیماریهای گوارشی یا مسمومیتهای غذایی در میان زائران جلوگیری شود.
کمپین جامع سلامت و پیشگیری از مخاطرات
در کنار خدمات درمانی، پیشگیری از بروز حوادث از طریق آموزش، محور اصلی اقدامات شهرداری تهران است. دکتر حمید صاحب، مدیرکل اداره سلامت شهرداری، با هدف کاهش آسیبهای احتمالی، کمپینی جامع برای آگاهیبخشی به مردم طراحی کرده است. هدف این است که زائران از همان روزهای نخست، درباره مخاطرات احتمالی سلامت آگاه شوند تا مراسم با کمترین آسیب سپری شود. در قالب این کمپین، مجموعهای از محتواهای آموزشی شامل تراکتهای اطلاعرسانی، اینفوگرافیهای کاربردی و موشنگرافیهای کوتاه تهیه شده است. این آموزشها موضوعات بسیار مهمی را پوشش میدهند، از جمله:
- پیشگیری از گرمازدگی و مدیریت کمآبی بدن
- مدیریت صحیح در هنگام ازدحام جمعیت
- پیشگیری از آسیبهای فیزیکی در تجمعات
- رعایت بهداشت غذایی و پیشگیری از بیماریهای گوارشی
- شناسایی علائم حملات پنیک و نشانههای حملات قلبی
این محتواها از طریق نمایشگرهای شهری، شبکههای اجتماعی شهرداری، ایستگاههای مترو و مراکز تجمع در اختیار شهروندان قرار میگیرد. علاوه بر این، مدیران سلامت در ۲۲ منطقه شهر با همکاری خانههای سلامت و نیروهای داوطلب، در نقاط پرتجمع و محلهای اسکان، آموزشهای چهرهبهچهره را ارائه میدهند تا اطمینان حاصل شود که تمامی زائران از نکات بهداشتی آگاه هستند.
راهنمای عملیاتی برای حفظ سلامت در تجمعات
اداره کل سلامت شهرداری تهران برای کمک به زائران، توصیههای کاربردی و حیاتی را منتشر کرده است که رعایت آنها برای ایمنی زائران ضروری است.
۱. پیشگیری از گرمازدگی:
حضور در تجمعات عظیم مردمی در روزهای گرم، نیازمند مراقبت هوشمندانه است. زائران باید حتماً آب آشامیدنی همراه داشته باشند و پیش از احساس تشنگی، به طور منظم آب بنوشند. استفاده از کلاه لبهدار، عینک آفتابی و پوشش مناسب برای کاهش تابش مستقیم خورشید توصیه میشود. همچنین باید در فواصل زمانی منظم در نقاط سایهدار استراحت کرده و از توقف طولانی زیر آفتاب پرهیز نمایند. مراقبت از کودکان، سالمندان و بیماران زمینهای در اولویت است، زیرا این گروهها در برابر گرما آسیبپذیرتر هستند.
- علائم هشدار: در صورت مشاهده سردرد، سرگیجه، بیحالی شدید، تهوع و تشنگی مفرط، فرد باید سریعاً به سایه منتقل شده و مایعات خنک (مانند دوغ یا محلول ORS) بنوشد.
۲. حفاظت از سلامت قلب و قدرت بدنی:
فشار جسمی و فعالیتهای طولانی در مسیر مراسم میتواند برای برخی زائران چالشبرانگیز باشد. برای پیشگیری از آسیبهای قلبی، موارد زیر توصیه میشود:
- بیماران قلبی حتماً داروهای ضروری خود را همراه داشته باشند.
- از هرگونه فشار جسمی شدید و فعالیت بیش از حد پرهیز کنند.
- به محض احساس خستگی، حتماً استراحت نمایند و مایعات کافی بنوشند.
- علائم هشدار: درد یا فشار در قفسه سینه، انتشار درد به دست چپ، گردن یا فک، تنگی نفس، تعریق سرد و ضعف شدید.
- اقدام اضطراری: در صورت بروز این علائم، فرد باید سریعاً فعالیت را متوقف کرده، در جای خنک قرار گیرد و در وضعیت نشسته یا درازکش باشد. بلافاصله با نیروهای امدادی تماس گرفته شود و در صورت داشتن داروی تجویز شده توسط پزشک، از آن استفاده گردد تا فرد سریعتر به مرکز درمانی منتقل شود.
