دکتر علی بیتاللهی، رئیس بخش زلزلهشناسی مهندسی و خطرپذیری مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی، تمامی شایعات درباره ارتباط زلزله ۴.۶ ریشتری شب گذشته (۲۲ اردیبهشت ۱۴۰۵) تهران با وقوع انفجار، فعال شدن گسلها و همچنین طوفان اخیر پایتخت را یکسره بیاساس خواند و به طور قاطع آنها را رد کرد.
جزئیات کامل لرزشهای شبانه در شرق تهران
عضو هیأت علمی مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی با ارائه گزارش دقیقی از زمانبندی این زمینلرزهها گفت:
«در ساعت ۲۰ و ۴۱ دقیقه دیشب (سهشنبه، ۲۲ اردیبهشت ماه) یک زلزله با بزرگای ۳.۴ ریشتر در شرق تهران در ۴۰ کیلومتری وسط محدوده شهری تهران و در ۸ کیلومتری شمال پردیس رخ داد.»
اما ماجرا به همین جا ختم نشد. بیتاللهی افزود:
«در ادامه در یک بازه زمانی ۷ ساعته ۸ زمین لرزه با بزرگای مختلف رخ داد. زلزله اصلی رخ داده در ساعت ۲۳ و ۴۶ دقیقه با بزرگای ۴.۶ ریشتر بود و در ادامه ۶ پس لرزه در فواصل زمانی ۱۰ تا ۲۰ دقیقهای به وقوع پیوست که آخرین آن در ساعت حدود ۳ و ۳۰ دقیقه صبح با بزرگای ۳.۱ ریشتر بود.»
نقطه برخورد دو گسل مرگبار تهران
رئیس بخش زلزلهشناسی مهندسی در ادامه درباره محل دقیق وقوع این زمینلرزه توضیح داد:
«این رخداد در محل تلاقی گسل شمال تهران با گسل مشاء در حوالی روستای «ایرا» در شرق تهران رخ داد که از نظر لرزه خیزی به دلیل تلاقی این دو گسل، زون فعال لرزهای شرق تهران محسوب میشود.»
هشدار درباره جمعیت ۲۵۰ هزار نفری در منطقه
وی با اشاره به تراکم جمعیتی بالای این منطقه هشدار داد:
«در این محدوده در شعاع ۳۰ کیلومتری علاوه بر روستای ایرا، ۱۰۴ روستای دیگر نیز واقع شدهاند و در همین فاصله مکانی شهرهای پردیس، بومهن، رودهن، آبعلی و لواسانات با جمعیت ۲۵۰ هزار نفری شهری و روستایی جای دارند.»
آمار نگرانکننده از خانههای بیاسکلت
بیتاللهی با ارائه آماری تکاندهنده از وضعیت ساختمانهای این منطقه گفت:
«۳۰ درصد خانههای روستایی و ۱۵ درصد منازل واقع شده در مناطق شهری در این محدوده فاقد اسکلت است و به عبارتی مقاومت آنچنانی در برابر زلزلههای بزرگ ندارد.»
رد رسمی ارتباط با طوفان و انفجار
رئیس بخش زلزلهشناسی مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی درباره شایعه ارتباط طوفان با زلزله توضیح داد:
«این زمین لرزه با طوفانی با سرعت حدود ۵۵ کیلومتر بر ساعت در ساعتهای پیش از وقوع همراه شده بود که البته وقوع این دو پدیده، دو امر جداگانه و کاملاً بیارتباط با هم است.»
وی همچنین شایعات مربوط به انفجار را کاملاً بیاساس خواند و با استدلال علمی تأکید کرد:
«عمق وقوع زلزلهها در این محدوده ۱۰ تا ۲۰ کیلومتری زیر زمین است، این در حالیست که شدیدترین انفجارها در حد چند ۱۰۰ متر اثرگذاری دارند.»
بیتاللهی در جمعبندی این بخش گفت:
«این یک رخداد طبیعی حاصل از سرشت لرزه خیزی طبیعی این ناحیه است و محدوده ایاست که دو گسل اصلی تهران به هم میرسند.»
آیا زلزله بزرگتری در راه است؟ پاسخ کارشناس
یکی از نگرانکنندهترین سوالات مردم بعد از این زلزله، احتمال وقوع زمینلرزه بزرگتر بود. بیتاللهی در این باره اظهار امیدواری کرد:
«با توجه به روند رخ داده و پسلرزههای پس از زلزله ۴.۶ ریشتری، احتمال اینکه زمین لرزه بزرگتری را در ادامه شاهد باشیم را بسیار کم میدانم. به عبارتی زمین لرزه ۴.۶ ریشتری به احتمال زیاد زلزله اصلی بوده است.»
وی در عین حال ادامه داد:
«شاید در ادامه شاهد پسلرزههای کوچکتر باشیم تا منطقه از نظر لرزهای به یک سکون نسبی برسد، اما به شخصه انتظار اینکه زلزله بزرگتری در راه باشد را بسیار اندک میدانم.»
آمار ۸۰۰ زلزله در ۱۵ سال؛ یک امر طبیعی
بیتاللهی برای آرامش مردم به آمار بلندمدت اشاره کرد:
«در ۱۵ سال گذشته بیش از ۸۰۰ زمین لرزه در این محدوده با بزرگای متفاوت و عمدتاً کوچک رخ داده است. بنابراین وقوع زمین لرزه در این ناحیه یک امر طبیعی است.»
وی با ارائه توصیههای رفتاری به شهروندان گفت:
«با این حال رفتار صحیح در حین رخ داد زلزله بسیار مهم است که باید با غلبه بر هیجانات، دوری از ترس و رفتن به جاهای کم خطر باشد.»
تأکید بر کیفیت ساختوسازها
رئیس بخش زلزلهشناسی در پایان با لحنی انتقادی نسبت به وضعیت ساختمانسازی در این منطقه تأکید کرد:
«ارتقای کیفیت ساخت و سازها در این زون بسیار مهم از نظر لرزه خیزی ضروری است.»
