هفت صبح| در حالیکه کمتر از دو روز تا آغاز مراسم بزرگ و ملی وداع با رهبر شهید ایران باقی مانده است و پیشبینی میشود میلیونها نفر از سرتاسر ایران برای این مراسم به پایتخت بیایند، سوالات بسیاری در مورد نحوه تردد خودروها و چگونگی اعمال محدودیتهای ترافیکی و ترددی خودروها وجود دارد. سوالاتی که در این گزارش تلاش کردهایم تا به بخشهایی از آنها پاسخ دهیم.
تحلیل آماری ورودیهای شهر و توزیع ترافیکی
برای مدیریت بهینه ترددها در این ایام، پلیس راهور تهران بزرگ بررسیهای مفصلی را روی مسیرهای ورود زائران به شهر انجام داده است. سردار سید ابوالفضل موسویپور، رئیس پلیس راهور تهران بزرگ، اعلام کرده که براساس برآوردهای آماری، توزیع ورود زائران از معابر مختلف به شرح زیر است: بیشترین حجم ورود زائران مربوط به معابر جنوبی شهر است که ۳۴.۸ درصد از کل ترددها را به خود اختصاص دادهاند.
در رتبه دوم، معابر غربی با ۲۶.۱ درصد و در رتبه سوم، معابر شرقی با ۲۳.۹ درصد قرار دارند. همچنین نزدیک به یازده درصد از زائران از طریق معابر شمال غرب، شمال شرق و شمال تهران وارد پایتخت میشوند. این تحلیل آماری به پلیس راهور کمک میکند تا نیروها و تجهیزات خود را متناسب با حجم تردد در هر منطقه، به صورت هوشمندانه مستقر کند تا از ایجاد گرههای ترافیکی شدید در ورودیهای شهر جلوگیری شود.
اولویت با شبکه مترو و اتوبوس
با توجه به حجم عظیم جمعیت، اولویت اصلی پلیس راهور و شهرداری تهران، هدایت زائران به سمت حمل و نقل عمومی است تا ترافیک در محورهای اصلی به حداقل برسد. بررسیها نشان میدهد که بخش بزرگی از زائران از وسایل نقلیه عمومی استفاده خواهند کرد. بر این اساس، ۴۱.۳ درصد از زائران، یعنی بیش از ۵ میلیون نفر، قصد دارند از طریق شبکه مترو به سمت محل مراسم حرکت کنند.
در این زمینه، یک چالش ظرفیتی وجود دارد؛ چرا که ظرفیت جابهجایی روزانه شبکه مترو تقریباً نزدیک به ۴میلیون نفر است. برای پوشش این فاصله و جابهجایی مازاد جمعیت، تدبیری جامع اندیشیده شده است. در کنار ایستگاههای مهم و کلیدی مترو، تعدادی اتوبوس از شرکت واحد پیشبینی شده است تا زائرانی که از مترو خارج میشوند، بتوانند از طریق این اتوبوسها به سرعت و راحتی به سمت محل مراسم وداع و تشییع رهبر شهید در حرکت باشند. این سیستم ترکیبی (مترو و اتوبوس) باعث میشود تا تراکم جمعیت در ایستگاهها کاهش یابد و جریان تردد روانتر شود.
علاوه بر این، برای تسهیل تردد در سطح شهر، شرکت اتوبوسرانی برنامههای ویژهای را اجرا میکند. در روزهای مراسم وداع، ۴۲۰ دستگاه اتوبوس در ۱۴ میدان اصلی شهر برای انتقال زائران به مراسم مستقر میشوند. همچنین برای روز مراسم تشییع، تعداد این میادین به ۲۵ میدان افزایش مییابد تا دسترسی زائران از تمام نقاط شهر به محل مراسم تسهیل گردد.
اصول مدیریت ترافیکی و ابزارهای اطلاعرسانی
سردار موسویپور تأکید کرد که محدودیتهای ترافیکی در محورهای مختلف بر پایه سه اصل اساسی اجرا میشوند: «محدودسازی تردد»، «مدیریت هوشمند» و «فرماندهی متمرکز». در اینجا باید توجه داشت که «محدودسازی» با «ممنوعیت» متفاوت است. ممنوعیت معمولاً یک حکم ثابت است، اما محدودسازی در این مراسم، مقطعی و متغیر است. به این معنا که پلیس راهور بر اساس شرایط لحظهای ترافیک، در هر نقطه و در هر زمان، تصمیم میگیرد که تردد در یک محور محدود شود یا باز شود.
در این میان برای اینکه زائران در مسیر دچار سردرگمی نشوند، ابزارهای متنوعی برای اطلاعرسانی در نظر گرفته شده است.
- خط تلفنی ۱۲۰: این شماره به صورت شبانهروزی (۲۴ ساعته) فعال است و همکاران پلیس راهور در آن پاسخگوی تمامی سوالات مردم در مورد ترافیک و مسیرها هستند.
- پیامرسان بله: یک بازوی اطلاعرسانی تخصصی در پیامرسان «بله» ایجاد شده است که تمامی اطلاعات بهروز و تغییرات ترافیکی در آن قابل مشاهده است.
- تبلیغات محیطی: شهرداری تهران از طریق بنرهای راهنما و تابلوهای اطلاعرسانی در ورودیهای شهر، زائران را به مسیرهای بهینه هدایت میکند.
راهنمای تردد
برای گروههای مختلف زائران
پلیس راهور برای ارائه خدمات بهتر، زائران را به سه گروه تقسیم کرده است: ساکنان شهر تهران، ساکنان حومه و اطراف و افرادی که از سایر شهرهای کشور میآیند. برای تسهیل تردد این گروهها، ۱۲ ایستگاه مترویی که به عنوان ورودیهای اصلی تهران شناخته میشوند، شناسایی شدهاند.توصیه شده است که زائران، چه با خودروی شخصی وارد شوند و چه با اتوبوس، حتماً از طریق بنرهای راهنما، مسیرهای هدایتشده را دنبال کنند. همچنین یک توصیه بسیار کاربردی برای کسانی که از خودروی شخصی استفاده میکنند این است که موقعیت پارک خودروی خود را در تلفنهای همراه خود ذخیره کنند تا پس از پایان مراسم، در یافتن خودروی خود دچار مشکل نشوند.
در مورد اتوبوسها و کاروانهای زائرانی که از شهرهای مختلف کشور به تهران میآیند، تسهیلات ویژهای در نظر گرفته شده است. این اتوبوسها و کاروانها مجاز هستند که از تمام محدودیتهای ترافیکی عبور کرده و مستقیماً به محلهای اسکان، پذیرایی و توقف خود برسند.
مدیریت پارک خودروها و خطوط ویژه
برای جلوگیری از هرج و مرج در خیابانها، نقاط خاصی برای پارک خودروها در بزرگراهها پیشبینی شده است. این نقاط هم در خارج از شهر و هم در ورودیهای شهر در دسترس هستند. برخی از این محورهای مجاز عبارتند از:
بزرگراههای شهید بابایی، زینالدین، شهید صیاد شیرازی، بخشی از بزرگراه شهید مدرس، شهید خرازی و بهخصوص بزرگراههای شهید همدانی، یاسینی و شهید لشگری و همچنین محور فتح (شهید متوسلیان).
تهران در مجموع ۱۴ ورودی دارد و در تمامی این ورودیها، پارکینگ، موکبهای پذیرایی و تابلوهای اطلاعرسانی فراهم شده است. در این نقاط، استراتژی «پارک کن و با مترو برو» اجرا میشود؛ یعنی زائران خودروی خود را در این پارکینگها پارک کرده و با استفاده از مترو به مراسم میروند.
همچنین برای تسهیل تردد امدادگران و زائران، خطوط ویژه در نظر گرفته شده است. در محدوده مراسم تشییع و بهخصوص اطراف مصلی، علاوه بر ۱۴۴ کیلومتر خط ویژه موجود، خطوط جدیدی از امام علی تا بزرگراه شهید چمران و از باقری تا صیاد شیرازی پیشبینی شده است تا امدادرسانی سریعتر انجام شود و زائران زودتر به محل مراسم برسند.
ممنوعیت تردد خودرو در مراسم «تشییع» رهبر شهید
به گفته سردار موسویپور محدوده مراسم «تشییع» که روز دوشنبه برگزار میشود شامل خیابانهای دماوند، انقلاب، آزادی و محور لشگری است که تا شعاع ۱۰۰ متری بر ضلع شمال و جنوب عمود این خیابانها مرحله اول حلقه اول ما خواهد بود و صددرصد ممنوعیت تردد و پارک خواهیم داشت. بنابراعلام این سازمان مرحله دوم حلقه اول محدودیتهای ترافیکی از شرق خیابانهای دماوند، شهید ثانی، خواجه نصیر، مطهری، شیخ فضلالله و در شهید فهمیده به سمت غرب خواهد بود و در جنوب خیابان پیروزی، مجاهدین، جمهوری، دامپزشکی، شمشیری و بزرگراه شهید متوسلیان است که در این حلقه نیز امکان تردد خودرو در آنها وجود ندارد.
رئیس پلیس راهور تهران همچنین از پیشبینی مرحله سوم حلقه اول میگوید. در مرحله سوم از حلقه اول در شمال به بزرگراههای شهید سلیمانی، شهید مطهری، گمنام، جلال آل احمد، آیتالله کاشانی و بعد در علامه جعفری و شهید همدانی شمال و در ضلع جنوب خیابانهای پیروزی، ۱۷ شهریور، امیرکبیر، امام خمینی، شهید متوسلیان تا آزادگان محدود میشود. اگر در این روز حجم شرکت کنندگان زیادتر از پیشبینیهای انجام شده باشد در این محدوده نیز محدودیت تردد خودرو اجرا خواهد شد.
موسویپور در مورد حلقه دوم نیز میگوید این حلقه که با هدف توزیع بار ترافیکی، مدیریت ورود خودروها و هدایت وسایل نقلیه به مسیرهای تعیینشده پیشبینی شده است نقش واسط میان بخشهای پیرامونی شهر و محدوده مرکزی مراسم را ایفا میکند که شامل شمال: همت و خرازی، جنوب: محلاتی، امیرکبیر، امام خمینی و دستغیب، شرق: یاسینی، یادگار امام، هرمزان، قزوین از دوراهی قپان، جوانه از نواب و سعیدی از آزادگان و غرب: بزرگراه لشگری از تهرانسر، محور فتح، زرند از پل شیر پاستوریزه و شکوفه از آزادگان میشود. در این محدوده، بخش عمده عملیات هدایت ترافیک، کنترل ورودیها، مدیریت مسیرهای جایگزین و هدایت خودروها به سمت پارکینگهای پیشبینیشده انجام خواهد شد.یعنی محدودیت تردد در این حلقه وجود ندارد مگر اینکه ازدحام جمعیت و خودروها بیش از حد شود.
وی با اشاره به حلقه سوم (محدوده کنترل ورودیهای پایتخت) که بیرونیترین محدوده اجرایی طرح بوده و با هدف کنترل جریان ورود وسایل نقلیه به شهر تهران و مدیریت سفرهای برونشهری طراحی شده است، میافزاید: این محدوده از شمال: بزرگراههای بابایی، زینالدین و همت، صدر، چمران، یادگار امام، هاشمی رفسنجانی تا باکری و خرازی و سپس به جنوب: شامل بزرگراه متوسلیان، آزادگان و بعثت و سعیدی و بالاخره از شرق محدود به بزرگراه یاسینی و غرب: بزرگراه آزادگان را شامل میشود که در این محدوده، خودروهای ورودی به تهران، کاروانها، اتوبوسها و وسایل نقلیه عبوری مدیریت و هدایت میشوند تا از ایجاد تراکم در محدودههای مرکزی شهر جلوگیری شود.
چهار حلقه محدودیت برای مراسم «وداع»
اما علاوه بر روز تشییع سه حلقه محدودیت نیز برای روزهای «وداع» یعنی شنبه و یکشنبه پیشبینی شده است. موسویپور با اشاره به حلقههای پیشبینی شده محدودیت در این دو روز که از ساعت 6 صبح شنبه شروع میشود میگوید: حلقه اول شامل محدوده سهروردی تا همت و از شرق تا مدرس و از جنوب تا مطهری است که تردد خودروها در آن ممنوع است. حلقه دوم در این طرح از شرق به شریعتی از شمال به حقانی، از شرق به گاندی و از جنوب به کریمخان و بهار شیراز محدود میشود که در آن ممنوعیت تردد وجود ندارد بلکه محدودیت تردد به سمت حلقه اول را خواهیم داشت.
وی در مورد حلقه سوم و چهارم نیز میگوید:حلقه سوم مراسم وداع نیز از شرق به صیاد شیرازی، از شمال به صدر، از غرب به ولیعصر و از جنوب به انقلاب خواهد بود. و بالاخره حلقه چهارم دربزرگراهها و خیابانهای اصلی پیشبینی شده است که شامل بزرگراه زینالدین، جانبازان، حکیم، دماوند و انقلاب و سلیمانی است. حلقه سوم و چهارم برای زمانی در نظر گرفته میشود که در صورت اشباع حلقههای قبلی فعال خواهند شد.
تعیین تکلیف ساکنین داخل محدودیتها
اما تکلیف خانوادههایی که در رینگهای محدودیتهای تعیین شده هستند، چیست؟ سوالی که سردار تیمور حسینی، فرمانده راهنمایی و رانندگی کشور در پاسخ به آن به «هفتصبح» میگوید: طبق برنامه ریزیهای انجام شده عزیزانی که منازل آنها در محدودههای ترافیکی تعیین شده است میتوانند از محدوده خود با خودرو شخصیشان خارج شوند اما در بازگشت باید ماشین را در یکی از پارکینگهای در نظر گرفته شده بگذارند و با وسایل حمل و نقل عمومی به منزل بازگردند. وی با رد ممنوعیت تردد مسافران به داخل و خارج از تهران تاکید میکند که هیچ محدودیتی برای خارج شدن یا ورود خودروهای شخصی به تهران وجود ندارد. منتهی این ترددها تا حلقههای تعیین شده ادامه خواهد داشت و بعد از رسیدن به حلقهها؛ آنها نیز باید خودروهایشان را در پارکینگ بگذارند و با وسایل حمل و نقل عمومی تردد کنند.
مدیریت جابهجایی خودروها و زیرساختهای بهداشتی
در صورتی که خودرویی در محل نامناسب پارک شده باشد یا به دلیل شرایط خاص مراسم نیاز به جابهجایی باشد، پلیس راهور ۱۳ محل مشخص را برای انتقال خودروها در نظر گرفته است. در این صورت، جرثقیلهای پلیس خودروها را به این مکانها منتقل میکنند. سردار موسویپور تأکید کرد که این اقدام صرفاً برای مدیریت ترافیک است و هیچگونه توقیفی صورت نمیگیرد. همچنین برای اطلاعرسانی سریع، به مالک خودرو پیامکی ارسال میشود تا از محل جدید پارک خودروی خود مطلع گردد.
در کنار تمهیدات ترافیکی، زیرساختهای بهداشتی نیز در اطراف محل مراسم شناسایی شدهاند. در مجموع ۲۷ بیمارستان و مسیرهای دسترسی به آنها در اطراف محل تشییع پیشبینی و شناسایی شده است تا در صورت بروز هرگونه مشکل پزشکی، انتقال سریع بیمار به مراکز درمانی صورت گیرد.
