روزنامه هفت صبح، یاسر نوروزی| برای اولینبار در مطبوعات کشور فهرستی ارائه دادهایم از نویسندگان رمانهای عامهپسند نسل جدید. در واقع این فهرست پیش از روزنامه «هفت صبح» در هیچ نشریه دیگری منتشر نشده است. اما اهمیت این فهرست در چیست؟ در توضیح باید گفت اگر نسل گذشته، چهرههایی نظیر «ر. اعتمادی»، «م. مؤدبپور»، «فهیمه رحیمی» و… را به عنوان نویسندگان پرمخاطب رمانهای عامهپسند میشناختند و آثارشان همواره از فروش بالایی برخوردار بود، حالا این چهرهها جای خود را به نویسندگان دیگری دادهاند.
البته مقصود این نیست آثار نویسندگان نامبرده دیگر خواننده ندارند بلکه جریان از این قرار است که چهرههای جدیدی بازار مخاطبان رمانهای عامهپسند را در دست گرفتهاند؛ نویسندگانی که خوانندگان اینگونه رمانها آنها را میشناسند اما تا به حال هیچ نشریه ادبی، فهرستی از آنها ارائه نداده است. به همین منظور، نام 13 چهره این عرصه را که در دو دهه اخیر، در حوزه رمان عامهپسند، آثاری (به صورت چاپی) منتشر کردهاند، فهرست کردیم.
برای تدوین این فهرست، مرهون زحمات یکی دو تن از نویسندگان شاخص عرصه رمان عامهپسند بودیم که بدون کمکشان، جمعآوری اطلاعات برای تهیه چنین صفحهای امکانپذیر نبود. هرچند این عزیزان تمایل نداشتند نامی از آنها به میان بیاید اما به رسم ادب، از ایشان تشکر ویژه داریم. ضمن اینکه توجه کنید هیچ نویسنده مردی در این فهرست وجود ندارد چراکه رمانهای عامهپسند مردان دیگر بازار ندارد و مردان دیگر هیچ چهره معروفی در این حوزه ندارند.
یک: زهرا ارجمندنیا
زهرا ارجمندنیا متولد سال ۱۳۷۴ در کرج و فارغالتحصیل رشته روانشناسی است.
مضامین رمانها:عاشقانه و اجتماعی
رمان معروف: او با اولین کتابش یعنی «هنوز هم همونم» معروف شد. این رمان از زبان دختری به نام شانا روایت میشود که در 18سالگی به استرالیا میرود. زندگی در این کشور برای شانا در ابتدا همراه است با لذت و زیبایی اما عاشقانه او با مردی جوان در آنجا دوام ندارد و ناچار به ایران بازمیگردد. بازگشت شانا به ایران همراه است با اتفاقاتی جدید و سرفصلی تازه در زندگی او. اما مهمترین اثرش «ما ماه و ماهی بودیم» است. در این رمان با زندگی دختری مواجه هستیم که طی حادثهای، خاله جوانش را از دست میدهد. او تا حدودی در این حادثه مقصر است و مرگ خاله همسن و سالش باعث میشود با مشکلات روانی شدیدی دست و پنجه نرم کند. از جمله اینکه به موادمخدر رو میآورد. همین موضوع باعث میشود که خانواده به نیشابور کوچ کنند تا اتفاقاتی بعدی در انتظار این دختر باشد.
آثار: از دیگر آثار او میتوان به «آمال»، «افرودتیه» و «غرقاب» اشاره کرد. رمان مشترکی هم دارد با عنوان «ستارهها مسیر را نشانت میدهند» که به همراهی فاطمه غنی نوشته است.
دو: م. بهارلویی
معصومه بهارلویی با نام مستعار «م. بهارلویی» مینویسد و متولد سال 1359 است. او پس از ورود به دانشگاه بنا به دلایلی مجبور به انصراف از تحصیل شد اما بعد از وقفهای شش ساله وارد دانشگاه شد و هماکنون فارغالتحصیل رشته تاریخ است.
مضامین رمانها: عاشقانه و اجتماعی
رمان معروف: بهارلویی با رمان «مجنونتر از فرهاد» به شهرت رسید که هنوز هم مخاطبان زیادی دارد. رمان درباره دختری است به نام پری که پدرش در پی زندگی با زنی دیگر، خانواده را رها میکند و میرود. بهرغم ثروت هنگفت پدر اما زندگی پری با فقر و رنج همراه است. البته «نامهربان من کو؟!» هم از رمانهای مهم بهارلویی به حساب میآید. این رمان درباره دختری است نازپرورده که بهشدت تحت حمایت خانواده قرار دارد. هرچند خانواده استقلال او را هم از او گرفتهاند؛ به ترتیبی که حتی اجازه ندارد بدون اجازه خارج از خانه برود. این وضعیت منجر به ارتباط او با جوانی میشود که خودش تنشهای دیگری را در خانواده به همراه میآورد.
آثار:از دیگر آثار او میتوان به «سیم آخر»، «نمکگیر»، «پنجره جنوبی»، «نطلبیده»، «بهت اصلاً نمیآد»، «میدرخشد» و «انتهای سادگی» اشاره کرد. رمانهایی مشترک نیز با عاطفه منجزی دارد که «گل»، «سکه» و «ماه» از جمله آنها هستند.
سه: هما پوراصفهانی
هما پوراصفهانی متولد سال 1369 در اصفهان و فارغالتحصیل رشته روانشناسی در مقطع کارشناسی ارشد است؛ نویسندهای که آثارش با استقبال خوبی بین خوانندگان نسل جوان مواجه شده.
مضامین رمانها: اجتماعی و عاشقانه
رمان معروف:پوراصفهانی آثار زیادی دارد اما معروفترین رمانش که در خاطره مخاطبان رمانهای عامهپسند مانده، «قرار نبود…» است. این رمان درباره ازدواجهای مصلحتی است که میتواند یکی از آسیبهای اجتماعی در کشورمان باشد. ماجرا به دختری برمیگردد به نام «ترسا» که میخواهد مهاجرت کند. او که مادرش را در گذشته از دست داده، چندین سال را پشت کنکور از دست میدهد و در نهایت گمان میکند رفتنش به کانادا میتواند مشکلاتش را حل کند. با این حال پدرش اجازه خروج از کشور به او نمیدهد. برای همین به این فکر میافتد که با ترفندهای مختلف بتواند رضایت پدر را برای خروج از کشور بگیرد. به این ترتیب وارد رابطه با مردی میشود که با ازدواج مصلحتی بتواند مشکل خروجش را حل کند. رمان «قرار نبود…» به لحاظ ژانری کاملا با مختصات رمانهای عامهپسند مطابقت دارد و میتواند بازتابی از تفکرات نسل جوان جامعه باشد.
آثار:از آثار دیگر او میتوان به «شام مهتاب»، «سیگار شکلاتی»، «سجاده و صلیب»، «شکلات تلخ»، «اوراکل»، «استایل»، «ذهن خالی»، «اسپرسو» و… اشاره کرد.
چهار: تکین حمزهلو
تکین حمزهلو، متولد سال ۱۳۵۶ در تهران و فارغالتحصیل رشته مهندسی نرمافزار است. او در آثارش بیشتر به معضلات اجتماعی و تأثیرات و عواقب آن بر زندگی مردم میپردازد. همچنین از مهمترین اقداماتش میتوان به تأسیس «انجمن نویسندگان عامهپسند» و همچنین برگزاری جایزه سالانه بهترین رمان عاشقانه سال (لیلی) اشاره کرد.
مضامین رمانها:اجتماعی و عاشقانه
رمان معروف:تکین حمزهلو با رمان «افسون سبز» به شهرت رسید. این رمان ماجرا دختری به نام «صبا»، دانشجوی پزشکی است. صبا در آخرین سال کارآموزی دانشگاه با دکتر فرید افتخار در بخش اطفال بیمارستان آشنا میشود و با او ازدواج میکند؛ ازدواجی که به خاطر بدبینیهای فرید با معضلات فراوان مواجه میشود. البته بین آثار حمزهلو شاید بتوان مهمترین اثرش را «دختری در مه» دانست. او در این رمان به آثار وحشتناک تجاوز در خانواده میپردازد؛ موضوعی که قربانیان متأسفانه به جهت پیشزمینههای فرهنگی کمتر آن را مطرح میکنند و ممکن است حتی تا سالها هرگز آن را به زبان نیاورند و برای درمان تأثیر مخرب آن بر روان خود اقدام نکنند.
آثار:از آثار دیگر حمزهلو میتوان به «شبی که برف میآید»، «وقتی نازلی آمد…»، «اندوه ماهی»، «زندگی شیرین»، «کارما»، «حوض فیروزه»، «نوبت عاشقی»، «کنج بهشت»، «دختری در مه»، «شعله آبی»، «یک روز دلگیر ابری»، «مهر و مهتاب»، «عطر بهارنارنج» و… اشاره کرد.
پنج: آزیتا خیری
آزیتا خیری متولد سال 1359 و ساکن قزوین است. او از جمله نویسندگانی به شمار میرود که آثار زیادی چاپ کرده که تقریبا تعداد آنها به 20 عنوان میرسد. ضمن اینکه باید توجه داشت بین این آثار، بعضی از آنها هم 2 جلدی هستند.
مضامین رمانها:اجتماعی، معمایی و سیاسی
رمان معروف:ایشان با رمان «خانه امن» بین مخاطبان ادبیات عامهپسند به شهرت رسید. این رمان درباره دختری به اسم «رها» است که پدر و مادرش عضو سازمان مجاهدین بودهاند. رها در کمپ اشرف (محل اجتماع منافقین در عراق) به دنیا میآید، بعد به ایران فرستاده و تحت سرپرستی فرد دیگری بزرگ میشود. رها کاری به مسائل سیاسی ندارد و تلاش میکند از اتفاقاتی که در گذشته خانوادهاش را به تباهی کشانده، دوری کند. اما اتفاقی سرنوشتش دوباره تغییر میکند. هرچند رها با توسل به یکی از قضات ایرانی به نام محمدحسن تلاش میکند این مشکل را حل کند.
آثار: از بین آثار آزیتا خیری میتوان به «خانه امن»، «ماهی زلالپرست»، «در میان مه»، «من غلام قمرم»، «شاخه نبات»، «کوچه دلگشا»، «چه ساده شکستم»، «دختر ماه منیر»، «بوی درختان کاج»، «بیگناهان» و… اشاره کرد.
شش: مژگان زارع
لاله زارع که رمانهای عامهپسندش را با نام مستعار «مژگان زارع» مینویسد، متولد 1359 در شیراز است. در کنار فعالیت در این عرصه اما با نام واقعی شروع به انتشار آثار جنایی کرد. از دیگر اقدامات مهم زارع این بود که به همراه تکین حمزهلو، انجمن نویسندگان عامهپسند و جایزه لیلی را بنیانگذاری کرد.
مضامین رمانها: اجتماعی، عاشقانه، کارآگاهی و معمایی
رمان معروف: زارع با رمان «آشیانی بر باد و مه» بین مخاطبانش اقبال پیدا کرد. ماجرا درباره دختری است که مادرش او را در 5 سالگی رها میکند و به سوئد میرود. دختر اما همچنان آرزوی دیدار مادرش را در سر دارد و در نهایت هم بعد از رسیدن به سن قانونی به سوئد میرود اما اتفاقات بعدی مطابق با رؤیایش نیست. از آثار مهم زارع در عرصه ادبیات عامهپسند همچنین میشود به رمان «گناه دیگران» اشاره کرد؛ درباره پسری که درست در آستانه عروسی ناپدید میشود و آبروریزی بزرگی را به همراه میآورد. زارع البته با دو رمان «جمجمه جوان» و «بیتابوت» در ژانر ادبیات جنایی وارد شد و از چهرههای معروف این ژانر به شمار میرود.
آثار: از دیگر آثار زارع میتوان به «آواز پاییز»، «مهرو»، «خوشبختیهای کوچک»، «خوابهای طلایی»، «فصل دل سپردن» و… اشاره کرد.
هفت: پروانه شفاعی
پروانه شفاعی متولد 1359 و فارغالتحصیل مترجمی زبان انگلیسی است. او در کنار تألیف رمان، کار ترجمه را هم پیش برده.
مضامین رمانها:اجتماعی، عاشقانه و معمایی
رمان معروف: شفاعی با رمان «به ساز دلم» طرفداران زیادی بین مخاطبان ادبیات عامهپسند پیدا کرد؛ رمانی اجتماعی و عاشقانه که خانواده در آن نقشی محوری ایفا میکند. ماجرا در محلهای قدیمی روایت میشود. محمدحسین که در خانوادهای مذهبی بزرگ شده با دختری آشنا میشود که عقایدی کاملا متفاوت با او دارد و پرداختن به این موضوع، یکی از مهمترین دغدغههای رمان میشود. البته اگر بخواهیم به یکی از آثار مهم شفاعی نیز اشاره کنیم باید «لالهرخان» را هم مدنظر قرار بدهیم.
در این رمان با «آلا»، دختری ایرانی همراه میشویم که در ازبکستان بزرگ شده. مادربزرگ مادری آلا از پسردایی او که سجاد نام دارد، میخواهد که آلا و مادرش را به ایران بازگرداند چراکه میخواهد برای آخرین بار قبل از مرگ، آنها را ببیند. این رمان با دغدغههای اجتماعی، تا حدودی به مسائل سیاسی هم نظر دارد.
آثار:از آثار دیگر پروانه شفاعی میتوان به «آینهدلان»، «مجنون بیجنون»، «از تبار لیلیام»، «شکارچی پروانهها»، «شوالیه عاشق»، «بهشت متروکه»، «عروس مه» و «شیرین برای فرهاد» اشاره کرد.
هشت: مائده فلاح
مائده فلاح، متولد سال 1364 است که با اولین رمانش توانست طرفداران زیادی بین مخاطبان رمانهای عامهپسند به دست آورد.
مضامین رمانها:اجتماعی و عاشقانه
رمان معروف: فلاح با اولین اثر چاپی خود یعنی «با سنگها آواز میخوانم» به شهرت رسید. ماجرای رمان به یزدان برمیگردد که به دنبال مرگ مشکوک برادرش به ایران میآید. او میخواهد بفهمد رابطه برادرش با مارال در چه حد بوده و در زندگی برادرش چه تأثیری داشت. این رمان با فراز و فرودهای داستانی خود، جمع زیادی از مخاطبان رمانهای عامهپسند را با خود همراه کرد. هرچند «برای مریم» هم یکی از مهمترین آثار فلاح است؛ رمانی که در آن به بهانه روایت زندگی مریم، ماری و مرمر، به سه نسل میپردازد. این سه نسل به اواخر دوره پهلوی اول، دوره پهلوی دوم و دیگری به بعد از آن مربوط هستند. در این رمان هر سه زن، نقش مهمی در مقطع تاریخی مربوطه ایفا میکنند و به نظر میرسد روایت مربوط به پهلوی اول، پختهتر و جذابتر روایت شده است. هرچند تمام این مقاطع بهشکل موازی در رمان پیش میروند.
آثار:از آثار دیگر مائده فلاح میتوان به «کنار نرگسها جا ماندی»، «نخ به نخ دود میکنم شب را»، «سهم من از عاشقانههایت»، «خیال ماندنت را دوست دارم» و «همان تلخ همیشگی» اشاره کرد.
9 : الناز محمدی
الناز محمدی متولد سال 1368 است که در سنین جوانی به نوشتن و انتشار آثارش پرداخت. هرچند نوع روایت و پرداختن به روابط انسانی در آثارش از نوعی غنای تجربه زیستی، حکایت دارد.
مضامین رمانها:اجتماعی، خانوادگی و عاشقانه
رمان معروف:رمان «خوابزده» یکی از معروفترین و مهمترین آثار الناز محمدی است. ماجرای این رمان به دختری به نام سورنا و مسائل پیرامون زندگیاش برمیگردد. یکی از برجستهترین ویژگیهای این رمان پرداختن به روابط خانوادگی است چراکه بهرغم اهمیت خانواده و روابط خانوادگی در زندگی مردم ایران، این مؤلفه چندان در رمانهای ایرانی مورد توجه قرار نمیگیرد؛ گاهی هم اگر به آن توجه میشود، به شکلی اغراقآمیز، یا همراه با تیرگی است و یا روشنی بیش از حد. همین موضوع باعث میشود غیر قابل باور باشد. اما در آثار الناز محمدی تناسب درستی بین واقعیتها و انعکاس آن در رمان دیده میشود. این مؤلفه همچنین در روابط بین دختر و پسر که یکی از مهمترین ویژگیهای رمانهای عامهپسند است، کاملا در آثار محمدی به چشم میآید.
آثار:از دیگر آثار او میتوان به رمانهای «آشیانه»، «بیتابی»، «تردستی»، «نبض عاشقی»، «بغض عشق»، «رهایم کن»، «یاس مجنون» و… اشاره کرد.
10: عاطفه منجزی
عاطفه منجزی متولد سال ۱۳۴۵ در شهر مسجد سلیمان است. همچنین فارغالتحصیل مقطع کارشناسی در رشته حسابداری و کارشناسی ارشد در رشته روزنامهنگاری است. منجزی تلاش میکند در هر کدام از آثارش فضای متفاوتی داشته باشد و درباره موضوعی که در بستر رمانش شکل میدهد، اطلاعات جدیدی را به مخاطب عرضه کند.
مضامین رمانها:اجتماعی و خانواده
رمان معروف:عاطفه منجزی آثار فراوانی دارد اما از بین رمانهایش، «قله قاف» استقبال زیادی بین مخاطبان داشته. این رمان دوجلدی، به دختری به نام «مانا» میپردازد که به همراه خواهرش «ساینا» ناچار است اختلافات پدر و مادرش را تحمل کند. آنها در نهایت مجبور میشوند به خانه مادربزرگشان بروند و اتفاقات بعدی، روند رمان را به نحوی دیگر جلو میبرد. در این کنار «قله قاف»، از دیگر رمانهای مهم او «حاجی، منم شریک!» است. منجزی در این رمان به دختر بازیگر و صداپیشهای میپردازد که با مشکلات خانوادگی زیادی دست به گریبان است.
آثار:از آثار دیگر عاطفه منجزی میتوان به «لبخند خورشید»، «سکه شانس»، «سورمه سنگ»، «چه رقیبی…!»، «شاه ماهی»، «بسته به جونم»، «پرنده بهشتی»، «سبزبخت»، «یواشکی»، «کار نده دستم!»، «ماه»، «در پس نقاب» و… اشاره کرد. رمانهایی هم بهصورت مشترک با معصومه بهارلویی نوشته که «گل»، «سکه» و «ماه» از جمله آنها هستند.
11: نغمه نائینی
نغمه نائینی متولد سال 1360 و فارغالتحصیل رشته تئاتر از دانشکده هنر و معماری است. همچنین در زمینه طراحی صحنه و لباس و نگارش برنامههای تلویزیونی هم فعالیت داشته.
مضامین رمانها:خانوادگی، عاشقانه و تاریخی
رمان معروف:نغمه نائینی با رمانی به نام «کافه ژپتو» بین مخاطبان رمانهای عامهپسند به شهرت رسید؛ رمانی که از سریال کرهای اقتباس و در حال و هوای ایرانی، بومی شده بود. ماجرای این رمان درباره دختری به نام «مهتا» است؛ دختری سرخوش و شاد و در آستانه جشن ازدواج. همه چیز خوب پیش رفته و گمان میرود مهتا با یک عروسی بینظیر به استقبال زندگی برود اما ناگهان تصادفی مهیب او را به دنیای مرگ میبرد. با این حال او نمیمیرد و فرصتی دوباره میگیرد تا به زندگی بازگردد. شرط او برای بازگشت به زندگی و استفاده از فرصتهای ازدسترفته این است که باید پنج قطره اشک جمع کند. البته قطرات اشکی که متعلق به پدر و مادر و خانوادهاش نباشند. مهتا حالا باید با این شرط عجیب برای بازگشت به زندگی تلاش کند.
آثار:از دیگر آثار نغمه نائینی میتوان به «دلباز»، «دلکوچ»، «زمین به شکل احمقانهای گرد است»، «همسفر گریز» و «آینهای برابر آینهات میگذارم» اشاره کرد.
12: بیتا نگهبان
بیتا نگهبان، متولد سال 1356در شیراز است. او رشته اقتصاد را تا مقطع کارشناسی ارشد ادامه داده. از مهمترین ویژگی آثار نگهبان، قصهسرایی در بافت تاریخی است. او داستانش را در بستری از تاریخ معاصر مینشاند و پیش میبرد.
مضامین رمانها:اجتماعی، تاریخی و عاشقانه
رمان معروف:«نتهای چوبی» مهمترین اثر این نویسنده است که جایزه بهترین رمان عاشقانه سال (لیلی) را هم برای او به ارمغان آورد. این رمان در دوران مصدق، همراه با ماجراهای ملی شدن صنعت نفت و پس از آن کودتای 28 مرداد میگذرد. ماجرا به دختری مربوط میشود به نام پریدخت که در آستانه ازدواج با عماد است. پریدخت که برای گرفتن سفارشهای خانواده به خیاطی رفته، ناگهان جمعیتی عظیم را در خیابانها در حال دویدن میبیند. ماجرا از این قرار است که شاه را در دانشگاه ترور کردهاند و ماحصل این اتفاق، منجر به دستگیری مخالفان از جمله عماد شده است. در این میان، یکی از اصحاب قدرت به پریدخت پیشنهاد میدهد چنانچه از ازدواج با عماد دست بکشد و با خودش ازدواج کند، حاضر است جان عماد را تضمین کند.
آثار:از آثار بیتا نگهبان میتوان به «گذر از غبار آینه»، «بیخانهتر از باد»، «آوای شاپرکها»، «جانپناه» و… اشاره کرد.
13: لیلا نوروزی
لیلا نوروزی متولد 1366 در اردبیل است که چند فیلم کوتاه هم ساخته است. همچنین فارغالتحصیل رشته شهرسازی است.
مضامین رمانها:خانواده، روابط بین جوانان
رمان معروف:«عطر خیال» از مهمترین آثار لیلا نوروزی است که در سال 1400، در فهرست نامزدهای بهترین رمان عاشقانه سال (لیلی) نیز حضور داشت. این رمان درباره دختری است که به جوانی در همسایگی دل میبندد و پیشبینی این است که هر دو ازدواج کنند اما درست در آستانه ازدواجشان، برادر پسر، در حادثهای فوت میکند. این اتفاق، چالشهای دیگری را به دنبال دارد که هر دو را درگیر میکند. همزمان تفاوتهای خانوادگی و فکری دختر و پسر هم بیشتر از گذشته خودشان را نشان میدهند.
نوروزی در یکی از گفتوگوهایش با مطبوعات درباره میزان رضایت مخاطبان از این رمان گفته است: «میزان رضایتی که از «عطر خیال» دریافت کردهام، قابل قبول و مورد توجه بوده است. رضایت مخاطب از منطقی بودن روند وقایع، شخصیتپردازی، فضاسازیها و محقق شدن پیام داستان، مواردی بوده که من را به ادامه مسیر نوشتن ترغیب میکند. نقدهایی هم به ضرباهنگ داستان داشتند که از آن برای بالا بردن کیفیت کارهای بعدی استفاده کردهام.»
آثار:از آثار دیگر او میتوان به «زیر سایه درخت توت»، «رد پای یاسها» و «تا انتهای شب» اشاره کرد.
