روزنامه هفت صبح| اخیرا رایتل نامهای به دست وزیر ارتباطات رسانده که خبر از ورشکستگی قریبالوقوع این اپراتور میداد. در این نامه که نهم آبانماه به دست عیسی زارعپور، وزیر ارتباطات رسیده توضیح داده شده که چرا رایتل در سراشیبی قرار گرفته. اینطور که در پاراگرافهای بعدی آن آمده در ایام قطعی سرویس اینترنت و محدودیتهای دیگر، ترافیک سرویس دیتا این اپراتور 50درصد کاهش پیدا کرده و همین موضوع باعث شده که درآمد آنها هم به همین میزان افت داشته باشد. آیا این فقط سرنوشت رایتل بوده؟ نه.
رایتل اولین اپراتوری نیست که از این کاهش درآمد گلایه میکند. مهرماه، آسیاتک که یک شرکت اینترنت ثابت است و همراه اول هم از کاهش چشمگیر درآمد خود خبر داده بودند. درواقع ماجرا این بوده که بخش زیادی از درآمد شرکتهای اینترنتی تا پیش از این صرف اینستاگرام میشد و وقتی افراد نتوانستند وارد اینستاگرام شوند، دیگر از اپراتورها اینترنت نخریدهاند.
همراه اول اعلام کرده که مهرماه، 743 میلیارد تومان کاهش درآمد داشته و در نامه رایتل هم به خسارت روزانه 14 میلیارد ریالي اشاره شده است. بهطور مشخص فقط 21 روز اول محدودیتها این خسارت به 302 میلیارد ریال رسیده. این یعنی فقط در مهرماه این دو اپراتور حداقل 800 میلیارد تومان درآمد از دست دادهاند.
حالا که این عددها را کنار هم میگذاریم مشخص میشود که چرا همان اول مرکز ملی فضای مجازی برآورد کرده بود که اگر اینستاگرام فیلتر بماند، اپراتورها سالی 30 هزار میلیارد تومان از کف خواهند داد. در آن گزارش تاکید شده بود که (البته مرکز فضای مجازی خوانش و تفسیر خاص خود را از آن داشت) سهم ترافیک اینستاگرام از کل حجم بازار فروش ترافیک توسط کاربران ارتباطی ثابت و سیار برابر با ۵۰درصد بود. به زبان دیگر 50درصد از اینترنتی که افراد خریداری میکنند خرج مشاهده تصاویر و ویدئوهای اینستاگرام میشد.
رایتل چه میخواهد؟
بعد از گزارش از صورتهای مالی، رایتل درخواستی هم داشته. نامه را یاسر رضاخواه مدیرعامل و نایبرئیس هیات مدیره این شرکت خطاب به وزیر ارتباطات نوشته و در آن خواسته است دولت از آنها حمایت و این خسارت را جبران کند. اینطور که او نوشته ترافیک روزانه شبکه رایتل از حدود ۱۵۰۰ ترابایت در ابتدای شهریورماه سال جاری به کمتر از ۷۰۰ ترابایت در اوایل مهرماه کاهش یافته است که نزول چشمگیری بهحساب میآید.
تبعات فروپاشی رایتل
به نوشته رایتل ادامه روند فعلی و استمرار محدودیتهای پهنای باند اینترنت باعث خروج اجباری این اپراتور از بازار ارتباطی این کشور میشود. ولی این تنها آسیبی نیست که با فروپاشی رایتل اتفاق میافتد. به گفته آنها این اتفاق فقط خروج یک اپراتور نیست بلکه بهمعنای اتلاف منابع و سرمایهگذاریهای گستردهای است که تا امروز روی آن انجام شده.
اولین بار سال 1385 رایتل ظهور کرد. اپراتوری که زمان شکلگیری هم لوگو و رنگ آوانگاردی داشت و هم با وعده جدیدی به میدان رسید اما با مشکلات زیادی روبهرو شد. اول خلف وعده سرمایهگذاران اماراتی و کویتی کارشان را عقب انداخت. پس از آن یک دور مجلس و دور دیگر قم بهخاطر آنچه عدم رعایت شئونات اسلامی در مکالمات تصویری گفته میشد، مقابل آن ایستادگی کردند. حالا این قطعی اینترنت و افت مصرف دیتا احتمالا خوان سومی است که رایتل میگوید از آن بدون کمک دولت نمیتواند خارج شود.
البته رضاخواه در گفتوگویی که با سایت پیوست داشته، گفته که این نامه در حال و هوای اوایل آبان ماه نوشته شده و اخیرا مشکل پهنای باند آنها تا حدودی حل شده. در نامه مدیرعامل رایتل به وزیر ارتباطات به مدل استفاده مشترکان رایتل از شبکه دیتای کشور بهجای مکالمه و پیامک هم اشاره شده و آمده بود: «سهم درآمدی این اپراتور از سرویسهای مکالمه و پیامک در مقابل دیتا بسیار اندک است از اینرو جبران خسارت برای این اپراتور بسیار سخت است.»
مشخص نیست که دولت از نهم آبان که نامه به دست وزیر رسیده تا امروز به رایتل کمکی رسانده یا نه اما از آنجاییکه این اپراتور به تامین اجتماعی تعلق دارد، احتمالا برای خواستههای آنها کوتاهی نخواهد کرد. چراکه همانطور که در نامه هم آمده بود تامین اجتماعی سالها روی آنها سرمایهگذاری کرده و این شرکت سهامدار بیش از 40میلیون بیمهگذار است که فروپاشی آن میتواند غیرمستقیم راه اعتراض بازنشستههای این سازمان را برای بار دیگر باز کند. اتفاقی که دولت اواخر تابستان با صرف هزینه زیاد، پرونده آن را دیگر بسته بود.
