روزنامه هفت صبح، مهلا جوادپور| با اينكه دستمزد افرادي كه در ايران كار ميكنند از ده سال گذشته بيشتر شده و رقم بزرگتري در حسابشان ريخته ميشود، پايين آمدن ارزش ريال باعث شده بزرگي اين اعداد هم ارزش سابق خود را نداشته باشد. همين اتفاق چند ماهيست براي برخي هنرمندان ديجيتال افتاده كه در انافتي (NFT) فعاليت ميكنند و درآمد دلاري دارند.
تزوس يكي از ارزهاي ديجيتالي است كه در انافتي براي خريد و فروش آثار ديجيتال استفاده ميشود كه طي شش ماه اخير بيش از 52درصد افت قيمت داشته است. اين افت باعث شده برخي هنرمندان ايراني كه موفق شده بودند درآمد قابل توجهي از اين راه به دست آورند، با كسادي بازار مواجه شوند.
سود مادامالعمر
اگر بخواهيم انافتي را به زبان ساده توضيح دهيم ميتوان گفت انافتي يك نوع دارايي است كه بر بستر سيستم يك ارز ديجيتال سوار ميشود. هنرمندان ميتوانند هر نوع اثري، مثل موسيقي، نقاشي ديجيتال، عكس، انيميشن و… را به صورت انافتي در پلتفرمهاي مخصوص به فروش بگذارند.
هر انافتي يك قرارداد هوشمند دارد؛ به اين صورت است كه در بدو تبديل كردن يك اثر به انافتي، يك كيف پول به نام خالق اثر ساخته ميشود. بعد از به فروش رفتن اثر، نام و حقوق هنرمند محفوظ ميماند و باعث ميشود هر چقدر اين اثر بين خريداران دست به دست شود نام خالق حفظ شود و مقداري سود هم دريافت كند. مقدار اين سود دريافتي كه به اصطلاح «رويالتي» گفته ميشود در ابتداي آپلود كردن اثر، توسط خالق آن مشخص ميشود.
به طور مثال يك نقاشي ديجيتال 100 تزوس قيمت دارد و خالق آن 10 درصد رويالتي يا سود براي هر فروش در نظر گرفته است. هنرمند بعد از فروش نقاشي به يك خريدار، 100 تزوس دريافت ميكند. ممكن است خريدار بعد از مدتي بخواهد دوباره آن را بفروشد و 150 تزوس براي آن در نظر بگيرد. در صورتي كه اين اثر دوباره به فروش برسد 10 درصد از 150 تزوس، متعلق به خالق اثر است و به كيف پول او واريز ميشود. در هر صورت هربار كه فروخته شود سود يا رويالتي مشخصي به هنرمند داده ميشود.
حتي براي فروش هم بايد پول بدهيد
تزوس و اتريوم دو ارز رايج براي انافتي در ايران هستند. ميتوان گفت اكثر هنرمندان در ايران با تزوس كار ميكنند زيرا ارزانتر است. اما مگر براي فروشنده ارز گرانتر سودآورتر نيست؟ نكته اينجاست كه براي تبديل هر اثر به انافتي يا به عبارتي آپلود كردن آن بر روي پلتفرمهاي مخصوص انافتي، بايد هزينه پرداخت كنيد.
در ضمن نميتوانيد با ارز تزوس اثر خود را آپلود كنيد و به اتريوم بفروشيد. براي مثال اگر بخواهيد با ارز تزوس كار خود را بفروشيد، براي آپلود يك مجموعه انافاتي در پلتفرم Objkt، معروفترين بازار انافتي، بايد تنها یک تزوس پرداخت كنيد كه در اين لحظه حدود يك دلار بيشتر نيست. اما اگر بخواهيد اثر خود را به اتريوم بفروشيد بايد هزينه هنگفتي بپردازيد.
هر اتريوم در لحظهاي كه اين گزارش نوشته ميشود حدود هزار و 258 دلار است؛ يعني رقمي بيش از 46 ميليون. در پلتفرم Open Sea ممكن است آپلود يك انافتي تا 500 دلار يا حتي هزار دلار براي شما هزينه داشته باشد. در ضمن هنرمنداني كه به تازگي وارد دنياي انافتي شدهاند اين ريسك را نميكنند كه با اتريوم كار كنند چرا كه ممكن است محصولشان به فروش نرود و ضرر كنند.
قيمت رمز ارز تزوس در لحظه نوشتن اين گزارش يك دلار و بالاترين قيمت تزوس در سال 96 معادل 12 دلار بوده است. قيمت تزوس در اين سالها نوسانات زيادي را تجربه كرده است اما آنچه اخيرا درآمد هنرمندان ايراني در انافتي را تحت تاثير قرار داده جنگ مداوم روسيه و اوكراين، تورم بيسابقه به دليل افزايش قيمت سوخت و مواد غذايي و سياست پولي فدرال آمريكا براي مهار تورم است.
در شش ماه گذشته اين رمز ارز بيش از 52 درصد كاهش قيمت داشته است. نگار يكي از هنرمندان ايرانيست كه در انافتي فعاليت ميكند و درآمد خوبي در اين سالها به دست آورده است. او در اينباره به هفت صبح ميگويد: «با اينكه من آنقدر شناخته شده نيستم و كارهايم را كمتر از خيلي هنرمندان ديگر قيمت گذاري ميكنم، در دو سال گذشته توانستم از پس هزينههاي زندگي در تهران برآيم و خانهاي هم در مركز شهر رهن كنم.
اما دو ماه است كه اصلا نتوانستم درآمدي داشته باشم كه بتوانم با آن زندگي كنم.» او تاكيد ميكند كه اين افت درآمد به دليل كمتر فروش رفتن كارهايش نيست بلكه فروشش بيشتر هم شده است زيرا با پايين آمدن ارزش تزوس خريدارها و كلكسيوندارها ارزانتر ميتوانند آثار مورد علاقه خود را بخرند. نگار در ادامه ميگويد: «من پيش از ريختن تزوس ماهي حدود 400 دلار درآمد داشتم كه براي زندگي در ايران كفافم را ميداد اما الان شايد هر دو ماه يك بار 200 دلار درآمد داشته باشم و در حال حاضر براي كسب درآمد راههاي ديگري را پيش گرفتهام.»
