روزنامه هفت صبح، فاطمه رجبی| خبرگزاری مهر گزارشی منتشر کرده درباره اینکه برخی از شرکتهای تولیدی داخلی، بدون گرفتن نمایندگی یا حتی لیسانس و گواهینامه از شرکتهای خارجی، تولیدات خود را با نام و نشان این شرکتها روانه بازار میکنند، بهطور مثال «شاهد فروش تلویزیون سونی و تلفن همراه نوکیا هستیم که از قرار معلوم بدون کسب مجوز از شرکت مرجع، در داخل کشور مونتاژ میشوند.»
عجیبتر اینکه با مرور سوابق این موضوع میبینیم که بعضی از این شرکتها مجوزهای داخلی لازم برای تولیدات اینچنینی هم داشتهاند؛ مثلا در دیماه سال گذشته یک نهاد دولتی در استان مرکزی به یک شرکت تولیدکننده گوشی موبایل مجوز مونتاژ محصولات تلفن همراه با برند نوکیا بدون اخذ نمایندگی از کمپانی اصلی را داده است. بررسیهای بیشتر نشان میدهد که این مجموعه گوشیهای برندهای شیائومی و سامسونگ را هم مونتاژ کرده و میفروشد.
حتی سیدمهدی نیازی، معاون هماهنگی و محیط کسبوکار وزارت صمت از شرکت تولیدکننده نوکیای ایرانی! بازدید مفصلی هم داشته است؛ او در واکنش به چنین کاری گفته که دادن مجوز به کسب و کارهای اینچنینی در حوزه اختیارات معاونت او نیست اما «صدور مجوز فعالیت این شرکتها نیز طبیعتاً تحت قاعده و قانونی بوده است؛ متولی امر این موضوع سازمان حمایت است و در این زمینه پاسخ بیشتری ندارم.»
از طرف دیگر صدیف بیکزاده، دبیر ستاد تسهیل و رفع موانع تولید، این اقدام شرکتها مخصوصا شرکت خاصی که مجوز هم گرفته منطقی میداند و میگوید: «تاکنون تقلب اینچنینی در تولیدات این شرکت و یا سایر شرکتها ملاحظه نشده است. مگر برندهای مختلفی که محصولاتشان در حوزه تلفن همراه وارد کشور میشود، مشخص است که در چه محلی و توسط چه شرکتی تولید شده است؛ مثلاً شما از کجا میدانید که شرکت سامسونگ، واقعاً این محصولات وارداتی را تولید کرده است؟»
همان چینی و هندیهای وارداتی
پرسه در بازار لوازم الکترونیکی نشان میدهد که فعالیت تحت عنوان «مونتاژ» محصولات الکترونیکی فقط محدود به تلفن همراه نیست و تلویزیون و محصولات کمتر مطرح دیگر مثل تلفن ثابت خانگی و اداری را هم پوشش میدهد. در بین تلویزیونها هم برند سونی بیشتر از بقیه دیده میشود. فروشندهها حتی در مورد تلویزیونهای شارپ که دیگر نمونه واقعی خارجی ندارند هم میگویند که مونتاژ داخل هستند.
یکی از فروشندههای قدیمی بازار موبایل علاءالدین در مورد این گوشیها میگوید:
«شما با یک اسکن ساده از کیوآرکد تلفنی که میخرید میتوانید بفهمید که این گوشی چقدر اصل است بعد از راهاندازی هم بهراحتی اصالت گوشیها قابل راستیآزمایی است، پس نباید نگران گوشیهایی که بهصورت پلمب شده تهیه میکنید باشید اما بازار گوشیهای غیرهوشمند مونتاژی تقریبا داغ است. گوشیهایی که حتی فروشندهها هم به شما میگویند که مونتاژی هستند اما ما میدانیم که اغلب آنها حتی مونتاژ هم نمیشوند چون واردات قطعات این گوشیها هم ممنوع است.
در واقع این گوشیها همان نمونههای چینی و هندی هستند که مثل نقلونبات وارد میشوند، اینجا تغییرات کوچکی در بستهبندی و لوگو پیدا میکنند و سر از بازار درمیآورند. دلیل این کار هم دو چیز است؛ اول اینکه مثلا برند تومیا در چین گوشیهای غیرهوشمند نوکیا را تولید میکند. واردکننده هم خیلی راحت اینها را وارد میکند اما در بازار مشتری ندارد، بنابراین واسطهها وارد عمل میشوند تا یکسری تغییرات در آنها ایجاد کنند و بهعنوان گوشیهای نوکیا بفروشند.»
گویا گوشیهای برند متفرقه هندی هم در بازار ایران پیدا میشوند. گوشیهایی که بیشترشان به شکل قانونی وارد میشوند اما بعدا در مسیر بازار سروشکلشان تغییر میکند. فروشندههای بازار موبایل در مورد اینکه قیمت این گوشیها چقدر با نمونههای اصلی تفاوت دارد میگویند که اغلب این گوشیها اصلا از سوی شرکت اصلی تولید نمیشوند که قیمتشان با نمونههایی که در بازار ایران میبینیم متفاوت باشد.
در واقع قیمتی که میبینیم قیمت تمام شده خود کالاست؛ یعنی قیمتی که از طرف چینی و هندی خریداری شده و بعد اینجا دوباره اسمبل شده و به بازار آمده است. اینطور که فروشندهها میگویند این گوشیها مشتریهای خاص خودشان را دارند، مخصوصا افراد سن و سال داری که نمیتوانند از گوشیهای هوشمند استفاده کنند یا کسانی که به هر دلیل تمایلی به استفاده از گوشیهای جدید ندارند، برای همین سراغ نمونههای غیرهوشمند میروند؛ «بازار بدی هم ندارد و روزانه چند گوشی ساده از این دست میفروشیم.»
