مصطفی مسجدی آرانی / آمار رسمی میگوید در ایران حدود ۱۵۰۰ سایت خبری وجود دارد اما تعداد معدودی از آنها موفق هستند. رمز و راز موفقیت این سایتها را مورد بررسی قرار دادیم.
سامانه جامع رسانههای کشور میگوید، هماکنون هزار و ۴۱۸ پایگاه(سایت) خبری در کشور، در حال فعالیتِ با مجوز هستند. این، البته با آمار ۷۲هزار سایت خبری که در سال ۱۳۹۲ توسط معاون اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی تهران اعلام شد، بسیار متفاوت است. در میان تناقض این دو آمار، حتی اگر به آمار رسمی یعنی همان ۱۴۰۰ سایت تکیه کنیم، باز نمیتوان این ادعا را رد کرد که مردم کشور ما با تعداد زیادی از سایتهای خبری روبهرو هستند. سایتهایی که البته حالا با چالشی به نام کانالهای خبری تلگرامی روبهرو شدهاند و روزبهروز از میزان کلیکهایشان کاسته میشود. با این حال، هنوز هم دود از کنده برمیخیزد و در میان برترین کانالهای خبری تلگرام هم نام چند سایت خبری دیده میشود. در این گزارش تلاش داریم از دید آماری، نگاهی به سایتهای خبری ایران داشته باشیم و فرمول کسب موفقیت توسط برترین سایتها را کشف کنیم. برای شناخت بهترین سایتهای خبری مجبوریم از یک معیار کمی، یعنی رتبه این سایتها در فهرست الکسا استفاده کنیم. آمار مربوط به این کار در بعدازظهر روز ۲۲ فروردین جمعآوری شده است.
سایتهای خبری برتر ایران کدامند؟
برترین سایت خبری ایرانی، سایت ورزش سه است که در حال حاضر در رتبه ۲ الکسای ایران، پس از موتور جستوجوی گوگل و حتی قبل از سایت مشهوری مثل یاهو ایستاده است. ورزش سه، در معرفی خود نوشته «یک پایگاه اطلاعرسانی در حوزه ورزش برای فارسیزبانان است که اخبار حوزه ورزش، نتایج بازیها و جداول لیگهای ورزشی را به صورت زنده در دسترس عموم قرار میدهد.» صاحب امتیاز سایت ورزش سه، «موسسه فرهنگی هنری محتواپردازان فراکاو» و مدیر مسئول آن «مهدی شاملو» است. سردبیر این سایت نیز، روزنامهنگار معروف ورزشینویس، «پژمان راهبر» است.
سایت باشگاه خبرنگاران جوان، دومین سایت خبری پربازدید کشور است که در رتبه ۱۰ الکسا قرار گرفته است. این سایت متعلق به باشگاه خبرنگاران جوان است که یکی از زیرمجموعههای معاونت سیاسی سیمای جمهوری اسلامی ایران است و از این رو زیر نظر سازمان صداوسیما اداره میشود. جالب است بدانید که سامانه جامع رسانههای کشور، هیچ رکوردی در خصوص مجوز این سایت ندارد ولی با این حال، این سایت، خود را به عنوان «بزرگترین خبرگزاری فارسیزبان دنیا» معرفی میکند.
سایت خبرگزاری فارس، سومین سایت خبری پربازدید کشور است که البته واژه صحیح برای آن هم، خبرگزاری است. در مورد مالکیت این خبرگزاری حرف و حدیثهای زیادی وجود دارد اما معاون مطبوعاتی وزارت ارشاد چندی پیش به طور رسمی اعلام کرد که این خبرگزاری زیر نظر بسیج اداره میشود. مدیرعامل فارس، «سیدنظامالدین موسوی» است. این سایت در رتبه ۱۱ ردهبندی الکسا قرار گرفته است.
سایت تابناک، چهارمین سایت خبری پربازدید در کشور ماست که صاحب امتیاز آن «امیرعلی امیری» و مدیرمسئول آن «محمدصادق عرب لودریچه» است. تابناک، از قدیمالایام به عنوان سایت نزدیک به محسن رضایی شناخته شده و در حال حاضر هم برخی از یادداشتها و خبرهای او را به صورت اختصاصی منتشر میکند. تابناک در رده بیستم سایتهای برگزیده ایرانی در الکسا قرار دارد.
پنجمین سایت خبری برتر در کشور هم سایت عصر ایران است. صاحبامتیاز و مدیرمسئول این رسانه «جعفر محمدی» است و خود را به عنوان رسانه مستقل ایرانیان معرفی کرده است. این سایت در رتبه ۳۰ سایتهای خبری ایران قرار گرفته است. در رده ششم تا دهم سایتهای خبری برتر ایرانی هم، سایتهای خبرآنلاین، مشرقنیوز، تسنیم، ایسنا و ۱ ورزش قرار دارند.
ملزومات فنی یک سایت خوب
برای داشتن یک سایت خبری خوب از نظر فنی، یه یک میزبانی یا هاستینگ خوب، یک دامنه یا آدرس اینترنتی و طراحی قالب سایت نیاز دارید. در بازار امروز ایران، تقریبا متناسب با هر نوع بودجهای میتوان یک سایت خبری را از نظر فنی آماده کرد. مثلا برای هاست خود که پیشنهاد میشود از «لینوکس» استفاده کنید، پلنهای مختلفی از ۲۰ تا ۲۰۰ هزار تومان وجود دارد. برای دامنه باید حداقل ۱۵هزار تومان خرج کنید و برای طراحی میتوانید از قالبهای آماده رایگان استفاده کنید یا میلیونها تومان پول طراحی سایت خود را بدهید. یادتان نرود که برای اینکه بتوانید مخاطب زیادی داشته باشید، باید کاری کنید که مخاطب شما از زمان کلیک بر روی نام سایت یا تایپ آدرس آن تا زمان مشاهده سایت، فرصت کمی را بگذراند. این کار با دو فرمول قالب سایت سبک و داشتن یک هاستینگ مناسب و قوی قابل دسترس است.
علاوه بر این برای شروع کار حداقل به دو چیز نیاز دارید. یک دفتر مناسب که البته میتواند حتی در منزلتان باشد و یک یا چند رایانه حرفهای که بتواند اینترنت پرسرعت و نیز قابلیتهایی مثل ادیت عکس را جواب بدهد. البته در صورتی که بخواهید یک سایت واقعا حرفهای داشته باشید نیاز به جذب نیروی انسانی دارید. نیروی انسانی در سایتهای خبری به سه دسته تقسیم میشوند؛ نخست مدیر یا سردبیران سایت که بیشتر بر سایت نظارت محتوایی دارند و استراتژی آن را تعیین میکنند، دوم گزارشنویس که قرار است مطالب تولیدی و اختصاصی سایت را بنویسد و سوم «خبرگوشه زن» یا «کپیپیستکار» که بتواند خبرها را از منابع اصلی یعنی خبرگزاریها و روزنامهها و حتی سایتهای خبری دیگر جمعآوری کند و در سایت قرار دهد. اگر کمی بخواهید به جذابیت سایت اضافه کنید، نیاز به یک مترجم هم دارید که برخی خبرها و گزارشها را به صورت اختصاصی برایتان ترجمه کند.
ملزومات محتوایی یک سایت خوب
فارغ از ملزومات فنی که توسط هرکسی میتواند تهیه و آماده شود؛ این نکته حائز اهمیت است که برای داشتن یک سایت موفق از نظر محتوایی چگونه باید عمل کرد. به نظر میرسد که ۱۰ نکته یا رمز و راز را در خصوص سایتهای ایرانی موفق میتوان احصا کرد.
* نخستین موضوع تولید انبوه است. سایتهای خبری موفق در کشور ما بدون استثنا بین ۶۰۰ تا ۱۲۰۰ خبر در روز تولید میکنند. این تولید، به خصوص در سایتهای خبری، برخلاف خبرگزاریها، بدان معنا نیست که همه اخبار توسط خبرنگاران سایت تولید میشود بلکه بدین معناست که سایت توانسته این میزان خبر بهروز را از منابع معتبر دریافت و در سایت خود منتشر کند. این کار علاوه بر اینکه به شما کمک خواهد کرد که اخبار سایتتان جامع باشد، در بالا بردن رنکینگ سایت در موتورهای جستوجو هم موثر است زیرا باعث میشود سایت شما حاوی کلیدواژههای بیشتری از میان جستوجوهای مردم باشد.
* موضوع دوم استفاده از عکس است که برای مخاطب ایرانی بسیار جذاب است. این را میتوان از بخش پربینندهترین خبرهای سایتهای ایرانی فهمید که بسیاری از خبرهای آن، دارای عکس است یا اصلا یک گزارش تصویری است.
* رمز و راز سوم، گزارشهای انتقادی است. بدین معنا که سایت، بهخصوص در مورد مسائل اجتماعی و فرهنگی اقدام به تولید گزارشهایی میکند که البته به یادداشت بیشتر شبیه است زیرا دارای سوگیری و جهتگیری آشکار است و این جهتگیری هم مخصوصا به صورت انتقادی درباره عملکرد مسئولین است.
* رمز و راز چهارم، استفاده از نظرات کاربران است که البته پروسه تایید و انتشار آن کاری از نظر حساسیت، نفسگیر و نیز از نظر زمانی وقتگیر است اما به دلیل بالا بردن حس مشارکت مردم، مورد توجه کاربران قرار گرفته است.
* موضوع پنجمی که میتواند به شما در داشتن یک سایت خبری خوب کمک کند، یک هویت مجزاست. هویتی که در میان انبوه سایتهای خبری فعلی ایرانی به چشم بیاید. از این منظر است که مثلا سایت «خبرآنلاین» به دلیل مصاحبههایش در کافه خبر یا گزارشهای آماری و تاریخیاش، سایت «عصر ایران» به دلیل یادداشتهای انتقادی و نیز گزارشهای ترجمه شده از منابع عربی و سایت «تابناک» به دلیل مجموعههایی که از اخبار و تحلیلهای داخلی و خارجی جمعآوری میکند شناخته میشوند و از این راه مخاطبی ثابت برای خود بهوجود میآورند.
* مسئله ششم در موفقیت سایتهای خبری توجه به اخبار عامهپسند است که در حال حاضر در چهار دسته اخبار مربوط به چهرههای معروف، اخبار ورزشی، اخبار حوادث و تحولات فضای مجازی قابل دستهبندی است و حتما باید در سایت خود به آنها توجه ویژه داشته باشید.
* مسئله هفتم این است که بتوانید در سایت خود یک خاصیت پرتالی یا چندکاربری بهوجود آورید تا مخاطب هم زمان بیشتری در سایت شما باقی بماند و هم تعداد اخبار کلیک شده او از سایت شما بالا برود. از این نظر است که ورزش سه توانسته موفقیت بسیار خوبی کسبکند زیرا یک شیفته ورزش میتواند در این سایت علاوه بر اخبار، جداول لیگهای ورزشی را ببیند، از نتیجه بازیها مطلع شود، ویدئوهای بازیها را تماشا کند و حتی به بازیهای کامپیوتری بپردازد.
* مسئله هشتم در موفقیت یک سایت خبری این است که نباید یک سایت سیاسی باشد. سه سایت از پنج سایت برتر ایران اگرچه دارای گرایشات سیاسی مشخصی هستند (باشگاه خبرنگاران جوان و تابناک به عنوان اصولگرا و عصر ایران به عنوان اصلاحطلب) اما هیچگاه یک سایت سیاسی شناخته نمیشوند و از این نظر هم هست که توانستهاند محبوبیت بالایی در پیش چشم مخاطبان داشته باشند. اساسا این که سایت ورزش۳ پرمخاطبترین سایت خبری ایران هم هست نشان میدهد که تا چه میزان فضاهای غیر سیاسی مورد توجه مردم قرار میگیرد.
* مسئله نهم که البته به تازگی، جزو ابزارهای موفقیت سایتهای خبری قرار گرفتنه این است که سایت، بتواند در فضاهای مجازی دیگر هم حضور داشته باشد. از این نظر است که مثلا رشد اخیر باشگاه خبرنگاران جوان در ردهبندی الکسا، در نظر برخی کارشناسان مرهون کانال تلگرامی این سایت است که بیشترین عضو را در میان کانالهای خبری فارسی تلگرام دارد.
و در نهایت مسئله SEO یا بهینهسازی در موتورهای جستوجوست که یک شیوه فنی برای بالابردن رنکینگ سایت در موتورهای جستوجوگری مثل گوگل است. البته که در میان این روشها، روشهای متقلبانه هم وجود دارد اما هر چه که باشد باید کاری کنید که مردمی که به دنبال یک سایت خبری یا یک خبر خاص میگردند قبل از هر چیز به سایت شما برسند.
